Download 2014 VI- MATHS TERMINOLOGY

2014
VI- MATHS TERMINOLOGY
ENGLISH
हहन्दी
਩ੰ ਜਾਫੀ
Diagrams / Examples
Natural numbers
प्राकृतिक सॊख्याएॉ
਩ਰਾਕ੍ਰਰਕ੍ਿਰ ਷ੰ ਕ੍ਿਆ
1,2,3,4-------------
Whole numbers
पूर्ण सॊख्याएॉ
਩ੂਰਨ ਷ੰ ਕ੍ਿਆ
0,1,2,3,4-----------
ਕ੍ਜ਷ਿ ਷ੰ ਕ੍ਿਆ
2,4,6,8----------------
3,5,7----------------------
Even numbers- which सम सॊख्याएॉ
is divisible by 2
Odd numbers- which
is not divisible by 2
बबषम सॊख्याएॉ
ਟਾਂਰ ਷ੰ ਕ੍ਿਆ
356
3- hundred place
5- ten’s place
6- unit place
356
3- सैंकड़ा
356
Ascending ordersmallest to greatest
Descending ordergreatest to smallest
5- दहाई
6- इकाई
आरोही क्र्म—छोटी से
बड़ी
सॊख्या
3- ਷ੈਂਰੜਾ
5- ਦਸਾਈ
6- ਇਰਾਈ
ਚੜਦ੃ ਰਰਭ ( ਫੱ ਧਦ੃ )
अबरोही क्र्म- बड़ी से ਲੇਂ ਕ੍ਸਦ੃ ਰਰਭ ( ਘਟਦ੃ )
छोटी
सॊख्या
Predecessor—
previous number
Successor—next
number
Integers
पपछऱी सॊख्या
सॊपूरर् सॊखया
਷ੰ ਩ੂਰਨ ਷ੰ ਕ੍ਿਆ
……..-3,-2,-1,0,1,2,3………
Positive number
ध्नात्मक सॊख्या
ਧਨਾਿਭਰ ਷ੰ ਕ੍ਿਆ
1,2,3,4,…………
Negative number
ऋर्ात्मक सॊख्या
ਕ੍ਰਣਾਿਭਰ ਷ੰ ਕ੍ਿਆ
-1,-2,-3,-4,……..
BODMAS
B-bracket
O- of
D- division
M- multiplication
A-Addition
S- subtraction
B- ( ) ,{} ,[ ]
O- of
D- भाग
B- ( ) ,{} ,[ ]
O- ਦਾ
3-[3-{4-2(5 -1)}]
Factors
गर्
ु नखॊड
अगऱी सॊख्या
M- गुर्नफऱ
A- योग
S- घटाना
ਕ੍਩ਛ੃ਿਰ ਷ੰ ਕ੍ਿਆ
ਅਗ੃ਿਰ ਷ੰ ਕ੍ਿਆ
D- ਬਾਗ
M- ਗੁਣਾ
A- ਜ੅ੜ
S- ਘਟਾਓ
ਗੁਣਨਿੰ ਡ
24
2 x12, 1 x24 ,3 x 8
JANAK RAJ KALIA ( TGT MATHS J.N.V. BATHINDA )
2014
VI- MATHS TERMINOLOGY
4x6
---1,2,3,4,6,8,12,24
Prime factors
अभाज गुर्नखॊड
ਅਬਾਜ ਗੁਣਨਿੰ ਡ
45= 3x 3 x 5
Roman numbers
रोमन अॊक
ਰ੅ਭਨ ਷ੰ ਕ੍ਿਆ
21 = XXI
Divided= divisor X
quotient + remainder
भाज = भाजक X
ਬਾਜ = ਬਾਜਰ X
86÷12
ਬਾਗਫ਼ਲ + ਫਾਰੀ
86= 12 x 7 + 2
HCF
महत्म स्माप्विणक
भागफऱ+शेष्फऱ
ਭਸਿਭ
਷ਭਾ਩ਵਰਿਰ
LCM
ऱघुिम स्मापबिणक
ਲਘੂਿਭ
਷ਭਾ਩ਵਰਿਰ
Fraction
भभन्न
अॊश =7
𝟕
𝟖
हर = 8
ਕ੍ਬੰ ਨ
ਅੰ ਸ਼ =7
𝟕
𝟖
Numerator=7
𝟕
𝟖
Denominator= 8
ਸਰ = 8
Like fraction
समान हर भभन्न
਷ਭਸਰ ਕ੍ਬੰ ਨ
𝟓 𝟕 𝟏
, ,
𝟔 𝟔 𝟔
Unlike fraction
अ-समान हर भभन्न
ਕ੍ਫਿਭ ਸਰ ਕ੍ਬੰ ਨ
𝟓 𝟕 𝟏
, ,
𝟑 𝟒 𝟓
Proper fraction
उचिि भभन्न
ਉਕ੍ਚਿ ਕ੍ਬੰ ਨ
Nr>Dr
Improper fraction
अनुचिि भभन्न
ਅਣਉਕ੍ਚਿ ਕ੍ਬੰ ਨ
Nr<Dr
𝟓
𝟑
𝟓
𝟔
Equivalent fraction
िुल्ये भभन्न
ਿੁੱ ਲ ਕ੍ਬੰ ਨ
𝟑
𝟔
&
𝟒
𝟖
Standard fractions
भभन्न न्यन
ू िम रूप
ਕ੍ਬੰ ਨ ਰਾ ਕ੍ਨਉਨਿਭ
𝟔 𝟑
=
𝟖 𝟒
ਰੂ਩
Decimal form
दशमऱव रूप
ਦਸ਼ਭਲਵ ਰੂ਩
JANAK RAJ KALIA ( TGT MATHS J.N.V. BATHINDA )
2014
VI- MATHS TERMINOLOGY
Unitary method
इकाई बबचि
ਇਰਾਈ ਕ੍ਫਕ੍ਧ
If a cost of 5kg mango is Rs 50 . Find the
cost of 8kg mango
Cost of 5kg mango = 50
𝟓𝟎
, , , , , ,1kg , , , , , = 𝟓
, , , , , , 8kg , , , ,=
𝟓𝟎
𝟓
𝑿𝟖
= 80
Cost price
क्रय मूल्ये
ਿਰੀਦ ਭੁਲ
Selling price
बबक्रये मूल्ये
ਵ੃ਚ ਭੁਲ
Profit = S.P. – C.P.
ऱाभ = पवक्रेय मूल्ये
ਲਾਬ = ਵ੃ਚ ਭੁਲ -
Lost = C.P. - S.P.
point
- क्रय मूल्ये
हातन = क्रय मूल्ये पवक्रेय
बबन्द ु
Line (No end points ) रे खा ( अन्ि:बबन्द ु
नहीॊ होिे )
Line segment ( Two
रे खा खॊड ( दो अॊि:
end points)
बबन्द ु होिे हैं )
Ray
ककरर्( एक
आरॊ भभक बबन्द ु है )
ਿਰੀਦ ਭੁਲ
ਸਾਨੀ = ਿਰੀਦ ਭੁਲ ਵ੃ਚ ਭੁਲ
ਕ੍ਫੰ ਦੂ
ਰ੃ਿਾ(ਅੰ ਿ ਕ੍ਫੰ ਦੂ ਨਸੀਂ
.A
......
ਸੁੰ ਦ੃ )
ਰ੃ਿਾ ਿੰ ਡ (ਦ੅ ਅੰ ਿ
A
B
ਕ੍ਫੰ ਦੂ ਸੁੰ ਦ੃ ਸਨ )
ਕ੍ਰਰਨ(ਇੱਰ ਕ੍਷ਰਾ
A
ਕ੍ਨਸ਼ਕ੍ਚਿ ਕ੍ਫੰ ਦੂ ਸੁੰ ਦਾ
ਸ੄ )
Plane
समिऱ
਷ਭਿਲ
ਬਲੈ ਕ –ਬੋਰਡ
Angle
कोर्
ਰ੅ਣ
C
A
Acute angle
न्यून कोर्
समकोर्
ਕ੍ਨਊਨ ਰ੅ਣ
JANAK RAJ KALIA ( TGT MATHS J.N.V. BATHINDA )
00---- 900
B
2014
VI- MATHS TERMINOLOGY
Right angle
अचिक कोर्
Obtuse angle
਷ਭਰ੅ਣ ਰ੅ਣ
900
ਅਕ੍ਧਰ ਰ੅ਣ
900----- 1800
Parallel lines
समाॊिर रे खाएॉ
਷ਭਾਂਿਰ ਰ੃ਿਾਫਾਂ
Perpendicular lines
ऱॊबि रे खाएॉ
ਲੰਫ ਰ੃ਿਾਫਾਂ
Triangle
बिभुज
ਕ੍ਿਰਬੁਜ ( ਕ੍ਿਰ੅ਣ)
A
B
Collinear points
साॊरेख बबन्द ु
਷ਭਰ੃ਿੀ ਕ੍ਫੰ ਦੂ
Circle
बि
ृ
ਚੰ ਰਰ
Circumference
पररचि
ਘ੃ਰਾ
A.
आयि
ਆਇਿ
Square
बगण
ਫਰਗਾਰਾਰ
JANAK RAJ KALIA ( TGT MATHS J.N.V. BATHINDA )
B.
C.
ਚਰਰ ਦੀ ਰੁਲ ਲੰਫਾਈ ਨੂੰ ਩ਕ੍ਰਭਾ਩ ਜਾਂ ਘ੃ਰਾ ਕ੍ਰਸਾ
ਜਾਂਦਾ ਸ੄ ।
Rectangle
C
2014
VI- MATHS TERMINOLOGY
Area
ऺेिफऱ
ਿ੃ਿਰਪਲ
Perimeter
पररमाप
਩ਕ੍ਰਭਾ਩
Cube
घन
ਘਣ
Length = Breadth= height
Cuboid
घनाभ
ਘਣਾਵ
Length , breadth & height are not equal
Volume
आयिन
ਆਇਿਨ
Space occupied by an object or capacity of
the object
JANAK RAJ KALIA ( TGT MATHS J.N.V. BATHINDA )