Download Slide 1

Prof. Dr Biljana Rakić
[email protected]
KRITERIJUMI
MAKROEKONOMSKE EFIKASNOSTI:
1. Privredni rast ?
2. Inflacija ?
3. Nezaposlenost ?
4. Platni bilans ?
E
GDP (official exchange rate): $16.62
trillion
GDP - real growth rate: 3%
GDP - composition by sector:
S
GDP (official exchange rate): $41.68
billion
GDP - real growth rate: 7.3%
GDP - composition by sector:
agriculture: 2.1%
agriculture: 12.3%
industry: 27.1%
industry: 24.2%
services: 70.7%
services: 63.5%
Labor force - by occupation:
Labor force - by occupation:
agriculture: 4.4%
agriculture: 30%
industry: 27.1%
industry: 46%
services: 67.1%
services: 24%
Unemployment rate: 8.5%
Distribution of family income - Gini
index: 30.7
Investment (gross fixed): 21.5% of
GDP
Inflation rate (consumer prices): 1.8%
Unemployment rate: 18.1%
Distribution of family income - Gini
index: 30
Investment (gross fixed): 20.1% of
GDP
Inflation rate (consumer prices): 6.8%
PODELA
SAVREMENIH
PRIVREDNIH SISTEMA
Šire o narednim pitanjima možete naći u knjizi (na
samom početku) “Politika privrednog razvoja”,
autora Slobodana Cvetanovića, Ekonomski
fakultet Niš
POL MARER
1.Socijalno-tržišne privrede (Zap. Evropa)
• Socijalni prioriteti na vrhu
2.Trž. privrede usmerene ka potrošaču (SAD)
• Preduzetništvo, potrošač, inovativno ponašanje
3.Administrativno vodjene trž. privrede (Japan)
• Država razvojnu funkciju, a preduzeća socijalnu
DOMAĆI AUTORI
1. Američki model
2. Japanski model
3. Švedski model
4. Nemački model
UPRAVLJANJE
PRIVREDOM
PRIVREDA KAO SISTEM
• FUNKCIONALNI PODSISTEM
(ekonomiste ne interesuje)
• UPRAVLJAČKI PODSISTEM
TEORIJA REGULACIJE
• TEORIJA SAMOREGULACIJE
• TEORIJA SPOLJNE REGULACIJE
UPRAVLJANJE PRIVREDOM
• SPONTANA
• SVESNA
(AUTOMATSKA)
(SPOLJAŠNJA)
REGULACIJA
REGULACIJA
a) MAKROEKONOMSKO
PLANIRANJE
b) MAKROEKONOMSKA
POLITIKA
–
–
–
–
–
Monetarna
Fiskalna
Spoljnoekonomska
Inovaciona
Ekološka
ZAOSTAJANJE I DRŽ. INTERVENCIJA
Vrste zaostajanja:
1. UNUTRAŠNJE
a. Saznajno – od nastanka poremećaja do prepoznavanje
potrebe za intervencijom
b. Akciono - od prepoznavanja potrebe do definisanja
instrumenata
2. SPOLJAŠNJE – od primene mere do delovanja.
Spoljašnje zaost. je relativno dugo kod
monetarne politike (pr: obavezne rez, R).
PRAVOVREMENOST INTERVENCIJE
Pravovremenost je bitna jer su ek. procesi:
– kumulativni i
– ciklični.
Adekvatne mere u pravom trenutku, tj. u pravoj fazi
privr. ciklusa.
FAZE PRIVR. CIKLUSA?
Ako ne – efekti će biti suprotni od željenih.
PRAVOVREMENOST INTERVENCIJE
Zato treba u startu razlikovati:
– kratkotrajne (prolazne) od
– trajnih (dugoročnih) poremećaja.
Varijable u zavisnosti od faze privrednog ciklusa.
ZAOSTAJANJE I MEP
PRAVILA VS. DISKRECIJA U PRIMENI MEP
• Diskrecija (tuning, fino podešavanje, aktivistički pristup) –
sloboda u odlučivanju kreatora MEP da primene odredjene
instrumente
• Dobre strane: efikasnost odlučivanja, brzina delovanja,
predvidivost
• Kejnzijanski pravac, fiskalna politika
• Pravila (neintervencionizam, neaktivizam) – pridržavanje
strogih pravila u kreiranju MEP
• Mešanje države minimalno uz pridržavanje strogih pravila;
monetarno pravilo
• Monetaristi, 80-ih i - 90-ih.
… PREDNOSTI PRIDRŽAVANJA PRAVILA
1. Smanjen rizik donošenja nekompetentnih odluka
(nesavršena informisanost, protivurečni interesi
raznih društv. grupa...)
2. Smanjeno nepoverenje ek. subjekata prema
merama Vlade i CB
3. Smanjen uticaj političko-poslovnog ciklusa na
proizvodnju, zaposl, inflaciju (država se pred
izbore ponaša kao endogeni činilac koji pokreće
cikluse).
... Automatski
stabilizatori:
• porezi na prihode (automatski rastu u vreme
konjunkture),
• pomoć nezaposlenima (raste u vreme
recesije).
Stabilizatori mogu da deluju i suprotno –
da usporavaju oporavak.
Pristalice pravila ne veruju donosiocima ek. odluka,
tzv. Kontrolisanje ekonomije.
• Pr. POLITIČKI-KONJUNKTURNI CIKLUS –
kontrolisanje privrednih kretanja u cilju dobijanja
izbora.