Download IJNV-v11n2p108-fa

See discussions, stats, and author profiles for this publication at: https://www.researchgate.net/publication/365946409
Investigating the Effectiveness of Mindfulness-Based Cognitive Therapy on
Body Image and Sexual Function of Women with Obesity
Article · August 2022
CITATIONS
READS
0
22
2 authors, including:
Mohammad Soltanizadeh
Payame Noor University
44 PUBLICATIONS 44 CITATIONS
SEE PROFILE
All content following this page was uploaded by Mohammad Soltanizadeh on 02 December 2022.
The user has requested enhancement of the downloaded file.
Quarterly Journal of Nursing Management (IJNV)
Orginal Article
Volume 11, Issue 2, Summer 2022
Investigating the Effectiveness of Mindfulness-Based Cognitive Therapy on
Body Image and Sexual Function of Women with Obesity
Soleimani H1*, Soltanizadeh M2
1- Master of Clinical Psychology, Najafabad Branch, Islamic Azad University, Najafabad, Iran.
2- Assistant Professor, Department of Psychology, Payame Noor University, Tehran, Iran.
Corresponding Author: Soleimani H, Master of Clinical Psychology, Najafabad Branch, Islamic Azad University,
Najafabad, Iran.
E-mail: [email protected]
[ Downloaded from ijnv.ir on 2022-12-02 ]
Abstract
Introduction: The growing trend of obesity is a major concern for the World Health Organization,
and in addition to causing physical problems, it is usually associated with some behavioral and
psychological problems, including psychological areas related to sexual behavior; so, the aim of this
study was to evaluate the effectiveness of Mindfulness-Based Cognitive Therapy on Body Image and
Sexual Function of Women with Obesity.
Methods: This research was semi-experimental (pre-test-post-test with a control group and a onemonth follow-up). The statistical population included all obese women in Isfahan city in 2019.
Using available sampling method, 30 obese women were selected and randomly assigned to two
experimental and control groups (15 people in each group). The experimental group received a course
of cognitive therapy based on mindfulness in 8 sessions of 90 minutes, while the control group did
not receive any special training. Subjects of both groups were measured in the pre-test and post-test
with Fisher's body image and female sexual Function questionnaires by Rosen et al. Data analysis
was done using mixed analysis of variance and Benferroni post hoc test using SPSS-22 software.
Results: There was a significant difference between the mean post-test scores of the intervention
group and the control group, so that cognitive therapy based on mindfulness significantly improved
the body image and sexual performance of obese women in the intervention group (P<0.05). Also,
this difference has been maintained in the one-month follow-up phase.
Conclusions: Based on the results of the present study, it can be said that cognitive therapy based
on mindfulness can be used as a suitable treatment method to improve the body image and sexual
performance of obese women in counseling centers and psychological services.
Keywords: Obesity, Mindfulness-based cognitive therapy, Body image, Sexual function.
‫‬
‫فصلنامه مدیریت پرستاری‬
‫مقاله پژوهشی‬
‫دوره ‪ ،11‬شماره ‪ ،2‬تابستان ‪1401‬‬
‫بررسی تاثیر شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی بر تصویر بدن و عملکرد جنسی زنان‬
‫مبتال به چاقی‬
‫هاجر سلیمانی‪ ،*1‬محمد سلطانی زاده‬
‫‪2‬‬
‫‪ -1‬کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی‪ ،‬واحد نجف آباد‪ ،‬دانشگاه آزاد اسالمی‪ ،‬نجف آباد‪ ،‬ایران‪.‬‬
‫‪ -2‬استادیار‪ ،‬گروه روانشناسی‪ ،‬دانشگاه پیام نور‪ ،‬تهران‪ ،‬ایران‪.‬‬
‫نویسنده مسئول‪ :‬هاجر سلیمانی‪ ،‬کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی‪ ،‬واحد نجف آباد‪ ،‬دانشگاه آزاد اسالمی‪ ،‬نجف آباد‪ ،‬ایران‪.‬‬
‫ایمیل‪[email protected] :‬‬
‫چکیده‬
‫مقدمــه‪ :‬رونــد روبــه رشــد چاقــي يــك نگرانــي عمــده بــراي ســازمان جهانــي بهداشــت اســت و عــاوه بــر ایجــاد مشــکالت جســمی‪،‬‬
‫معمــو ًال بــا پــاره‌ای از مشــکالت رفتــاری و روان‌شــناختی‪ -‬از جملــه حوزه‌هــای روانشــناختی مرتبــط بــا رفتــار جنســی‪ -‬همــراه اســت؛ از‬
‫ایــن رو پژوهــش حاضــر بــا هــدف بررســی تاثیــر شــناخت درمانــی مبتنــی بــر تصویــر بــدن و عملکــرد جنســی زنــان مبتــا بــه چاقــی‬
‫انجــام شــد‪.‬‬
‫روش‌کار‪ :‬ایــن پژوهــش از نــوع نیمــه آزمایشــی (پیــش آزمون‪-‬پــس آزمــون بــا گــروه کنتــرل و پیگیــری یــک ماهــه) بــوده اســت‪.‬‬
‫جامعــه آمــاری شــامل کلیــه زنــان چــاق شــهر اصفهــان در ســال ‪ 1399‬بــود‪ .‬بــا اســتفاده از روش نمونه‌گیــری در دســترس ‪ 30‬زن چــاق‬
‫انتخــاب و به‌صــورت تصادفــی در دو گــروه آزمایــش و کنتــرل گمــارده شــدند (هــر گــروه ‪ 15‬نفــر)‪ .‬گــروه آزمايــش يــک دوره آمــوزش‬
‫شــناخت درمانــی مبتنــی بــر ذهــن آگاهــی را در ‪ 8‬جلســه ‪ 90‬دقیق ـه‌ای دريافــت کردنــد در حالی‌کــه گــروه کنتــرل آمــوزش خاصــی‬
‫دریافــت نکردنــد‪ .‬آزمودنی‌هــای هــر دو گــروه در پیش‌آزمــون و پس‌آزمــون بــا پرسشــنامه‌های تصویــر بــدن فیشــر و عملکــرد جنســی‬
‫زنــان روزن و همــکاران مــورد ســنجش قــرار گرفتنــد‪ .‬تجزیــه و تحلیــل داده‌هــا بــا اســتفاده از تحلیــل واریانــس آمیختــه و آزمــون تعقیبی‬
‫بن‏فرونــی بــا اســتفاده از نــرم افــزار ‪ SPSS-22‬انجــام شــد‪.‬‬
‫یافته‌هــا‪ :‬بیــن میانگیــن نمــره هــای پــس آزمــون گــروه مداخلــه و شــاهد تفــاوت معنــی داری وجــود داشــت‪ ،‬بدیــن ترتیــب کــه‬
‫شــناخت درمانــی مبتنــی بــر ذهــن آگاهــی بــه طــور معنــاداری منجــر بــه بهبــود تصویــر بــدن و عملکــرد جنســی زنــان چــاق در گــروه‬
‫مداخلــه شــد (‪ ،)P>0/05‬همچنیــن در مرحلــه پیگیــری یــک ماهــه ایــن تفــاوت حفــظ شــده اســت‪.‬‬
‫نتیجه‌گیــری‪ :‬بــر اســاس نتایــج پژوهــش حاضــر‪ ،‬مــی تــوان گفــت کــه شــناخت درمانــی مبتنــی بــر ذهــن آگاهــی مــی توانــد بــه‬
‫عنــوان یــک شــیوه درمانــی مناســب بــرای بهبــود تصویــر بــدن و عملکــرد جنســی زنــان مبتــا بــه چاقــی در مراکــز مشــاوره و خدمــات‬
‫روانشــناختی بــه کار بــرده شــود‪.‬‬
‫کلیدواژه‌ها‪ :‬چاقی‪ ،‬شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی‪ ،‬تصویر بدنی‪ ،‬عملکرد جنسی‪.‬‬
‫در ســال‌های اخیــر چاقــی در میــان بســیاری از جوامــع و کشــورها‬
‫شــیوع پیداکــرده اســت‪ .‬رونــد روبــه رشــد چاقــي يــك نگرانــي‬
‫عمــده بــراي ســازمان جهانــي بهداشــت اســت و طبــق گــزارش‬
‫ايــن ســازمان در ســال ‪ 2017‬تعــداد افــراد چــاق در دنيــا بــه ‪2/1‬‬
‫ميليــارد رســيده اســت (‪ .)2 ،1‬چاقــی بــه حالتــی گفتــه مــی شــود‬
‫کــه در آن وزن بــدن ‪ 20‬درصــد از وزن مطلــوب بیشــتر باشــد‬
‫هايــي ماننــد ديابــت نــوع ‪ ،2‬قلــب و عــروق‪ ،‬فشــارخون و برخــي از‬
‫ســرطان‌ها و حتــي افســردگي اســت (‪ .)2‬چاقــی‪ ،‬عــاوه بــر ایجــاد‬
‫مشــکالت جســمی و پزشــکی بــرای افــراد مبتــا‪ ،‬معمــو ًال بــا‬
‫پاره‌ای از مشــکالت رفتاری و روان‌شــناختی‪ -‬هیجانی و شــناختی‪-‬‬
‫همــراه اســت (‪ .)4‬درواقــع قســمتی از ایــن مشــکالت رفتــاری و‬
‫روان‌شــناختی‪ ،‬رفتارهــای جنســی و حوزه‌هــای روان‌شــناختی‬
‫] ‪[ Downloaded from ijnv.ir on 2022-12-02‬‬
‫مقدمه‬
‫(‪ .)3‬چاقــي در بزرگ‌ســالی يــك خطــر عمــده بــراي بيمــاري‬
‫فصلنامه مدیریت پرستاری‪ ،‬دوره ‪ ،11‬شماره ‪ ،2‬تابستان ‪1401‬‬
‫مرتبــط بــا رفتــار جنســی را تحــت تاثیــر قــرار می‌دهــد‪ .‬بدیــن‬
‫بــرای هیجانــات مثبــت و منفــی تبدیــل شــود و از ایــن طریــق بــر‬
‫عملکــرد بهینــه جنســی تاثیــر می‌گــذارد‪.‬‬
‫ایــن تصویــر مثبــت باشــد‪ ،‬ســبب ایجــاد حــس ارزشــمندی در فرد‬
‫معنــا کــه چاقــی به‌صــورت مســتقیم یــا غیرمســتقیم بــر روی‬
‫زتدگــی روانــی و نگــرش فــرد تاثیــر بگــذارد (‪ .)12‬در واقــع چناچــه‬
‫ســازمان جهانــی بهداشــت ســامت جنســی را تمامیــت و‬
‫می‌شــود و چناچــه شــخص از ایــن تصویــر ناراضــی باشــد منجــر‬
‫اختاللــی در ایــن ابعــاد را مســبب اختــال در عملکــرد جنســی‬
‫کارکردهــای روزانــه‪ ،‬روابــط بیــن فــردی‪ ،‬ارتباطــات جنســی و‬
‫یکپارچگــی ذهنــی‪ ،‬جســمی و احساســی بیــان کــرده کــه هرگونــه‬
‫بــه تغییــر در احســاس خودارزشــمندی می‌شــود و ایــن تغییــر‪،‬‬
‫می‌دانــد‪ .‬همچنیــن ســازمان بهداشــت جهانــی اختــال عملکــرد‬
‫بــه تبــع عمکــرد جنســی و روابــط زناشــویی را تحــت تاثیــر قــرار‬
‫جنســی را به‌صــورت شــیوه‌های مختلفــی کــه در آن شــخص‬
‫می‌دهــد (‪ .)13‬در یــک رابطــه چنــان چــه یکــی از طرفیــن تصویــر‬
‫قــادر بــه شــرکت در یــک رابطــه جنســی آن‌گونــه کــه آرزو دارد‬
‫منفــی از بــدن خــود داشــته باشــند‪ ،‬احتمــاال بیشــتر شــک دارنــد‬
‫زنــان بــه معنــی اختــال دائمــی و عودکننــده دریکــی از حیطــه‬
‫و یــا او را از لحــاظ جنســی می‌پذیــرد یــا نــه و اضطــراب بیشــتری‬
‫نباشــد‪ ،‬تعریــف می‌نمایــد (‪ .)5‬اختــال عملکــرد جنســی در‬
‫کــه شریک‌شــان رابطــه خــود را بــا وی ادامــه خواهنــد داد یــا نــه‬
‫هــای تمایــل جنســی‪ ،‬تحریــک جنســی‪ ،‬درد حیــن نزدیکــی‪ ،‬یــا‬
‫را در یــک رابطــه بــا شــریک خــود احســاس می‌کننــد؛ بنابرایــن‬
‫عــدم توانایــی در رســیدن بــه اوج لــذت جنســی اســت‪ .‬شــیوع‬
‫ایــن امــر منجــر بــه جــرات‌ورزی جنســی پاییــن و کاهــش فراوانی‬
‫ایــن اختــال در زنــان بــاال اســت و تأثیــر زیــادی بــر روابــط‬
‫فعالیــت جنســی می‌شــود و امــا زوجینــی کــه تصــور مثبتــی از‬
‫زناشــویی آن می‌گــذارد‪ .‬شــیوع اختــال عملکــرد جنســی در‬
‫بــدن خــود دارنــد بیشــتر وارد فعالیــت جنســی شــده و ممکن اســت‬
‫جمعیــت عمومــی در کشــورهای جهــان ســوم بیــن ‪ 12/8‬تــا ‪50‬‬
‫رضایــت جنســی بیشــتری را تجربــه کننــد‪ .‬بنابرایــن تصویــر ذهنی‬
‫درصــد تخمیــن زده می‌شــود (‪ .)6‬افــراد چــاق نیــز به‌عنــوان یــک‬
‫فــرد از بــدن خــود می‌توانــد نقــش مهمــی در فعالیــت و عملکــرد‬
‫گــروه بــزرگ از افــراد جامعــه در جوامــع غربــی و یــک گــروه بــه‬
‫جنســی و رضایــت از رابطــه زناشــویی در زوجیــن و بخصــوص در‬
‫نســبت کم‌جمعیت‌تــر در کشــورهای درحال‌توســعه‪ ،‬مشــکالت‬
‫درزمینـه‌ی عملکــرد جنســی را قطعـ ًا بــا شــدتی حداقــل برابــر بــا‬
‫زنــان داشــته باشــد (‪ .)14‬از ایــن رو مداخــات درمانــی بــا تمرکــز‬
‫بــر ایجــاد و حفــظ تصویــر مثبــت بــدن در ایجــاد رفتــاری جنســی‬
‫جمعیــت عمومــی دارنــد‪ .‬لــذا مداخــات به‌منظــور بهبــود کیفیــت‬
‫رضایــت بخش‌تــر مفیــد هســتند و بــه عــاوه عملکــرد جنســی‬
‫بــه عملکــرد جنســی ایــن افــراد کفایــت و اثربخشــی موردنظــر‬
‫بررســی مداخــات درمانــی متنــوع در ایــن زمینــه پرداخته‌انــد (‪15‬؛‬
‫زندگــی افــراد چــاق‪ ،‬بــدون لحــاظ نمــودن پویایی‌هــای مرتبــط‬
‫بهینــه را بــه همــراه دارد؛ بنابرایــن پژوهش‌هــای مختلــف‪ ،‬بــه‬
‫را نخواهــد داشــت‪ .‬پژوهش‌هــای گوناگونــی نیــز بــه بررســی‬
‫‪ .)17 ،16‬درواقــع بــرای بهبــود عملکــرد جنســی و بهبــود کیفیــت‬
‫اثربخشــی مدخــات متنــوع بــر بهبــود عملکــرد جنســی زنــان‬
‫زندگــی مرتبــط بــا رفتــار جنســی در زنــان و به‌خصــوص زنــان‬
‫دارای ویژگی‌هــای خــاص‪ ،‬مثـ ً‬
‫ا ابتــا بــه یــک بیمــاری مزمــن‪،‬‬
‫پرداخته‌انــد (‪.)8 ،7‬‬
‫یکــی دیگــر از شــایع تریــن مشــکالت روان‌شــناختی افــراد مبتــا‬
‫برنامه‌هــای مختلــف و متنوعــی طراحــی و اجــرا شــده اســت‪ .‬ایــن‬
‫دربرگیرنــده عقایــد و احساســات آگاهانــه و غیرآگاهانــه در مــورد‬
‫در حوزه‌هــای روان‌شــناختی مرتبــط بــا رفتــار جنســی را به‌عنــوان‬
‫بــه چاقــی‪ ،‬وجــود نقــص در تصویــر بــدن اســت (‪ .)9‬تصویــر بــدن‬
‫برنامه‌هــا بــه‌صــورت مســتقیم یــا غیرمســتقیم‪ ،‬بهبــود عملکــرد‬
‫بــدن اســت (‪ .)10‬تصویــر ذهنــی از بــدن‪ ،‬تصویــری روانــی اســت‬
‫هــدف خــود مشــخص نموده‌انــد‪.‬‬
‫منفــی و مثبتــی اســت کــه فــرد دربــاره شــکل و انــدام بــدن خــود‬
‫درمــان شــناختی مبتنــی بــر ذهــن آگاهــی اســت‪ .‬ایــن درمــان‬
‫از انــدازه قســمت هایــی از بــدن مــی شــود و تغییــرات عاطفــی‪،‬‬
‫اســت‪ .‬درمــان شــناختی مبتنــی بــر ذهــن آگاهــی نوعــی مداخلــه‬
‫دارد (‪ .)11‬ادراک فــرد از بدنــش منجــر بــه بــرآورد بیشــتر و یا کمتر‬
‫به‌نوعــی تلفیقــی از درمان‌هــای مــوج دوم و ســوم روان‌درمانــی‬
‫شــناختی ناشــی از آن بااحســاس نارضایتــی نســبت بــه شــکل و‬
‫روانــی‪ -‬آموزشــی اســت که بــه افــراد در جهت بازســازی شــناختی‬
‫انــدام هــای فــرد ارتبــاط دارد‪ .‬تصویــر بدنــی عنصــری اساســی‬
‫و تمریــن مراقبــه ذهنــی‪ -‬بدنــی کمــک می‌کنــد‪ .‬ذهــن آگاهــی‬
‫از شــخصیت و خودپنــداره هــر فــرد اســت می‌توانــد بــه منبعــی‬
‫نوعــی آگاهــی اســت کــه در زمــان توجــه بــه تجربیات‌مان نســبت‬
‫‪110‬‬
‫] ‪[ Downloaded from ijnv.ir on 2022-12-02‬‬
‫کــه فــرد از ظاهــر فیزیکــی خــود دارد‪ ،‬ب ‌ه عبــارت‌دیگر‪ ،‬احساســات‬
‫از جملــه درمان‌هــای کــه طــی ســالیان اخیــر مطرح‌شــده اســت‬
‫هاجر سلیمانی و محمد سلطانی زاده‬
‫بــه موضوعــی خــاص‪ ،‬شــکل می‌گیــرد‪ .‬توجهــی کــه متمرکــز بــر‬
‫ســالیان اخیــر در خــارج از کشــور مــورد توجــه قرارگرفتــه اســت‬
‫از تجربــه معطــوف مــی شــود؛ و در زمــان حــال و بــدون قضــاوت‬
‫خصــوص بــرای زنــان چــاق اجــرا نشــده اســت؛ بنابرایــن ســؤالی‬
‫روح پذیــرش نســبت بــه آنچــه ر ‌خ داده اســت‪ ،‬همــراه اســت (‪.)18‬‬
‫از اینکــه «آیــا شــناخت درمانــی مبتنــی بــر ذهــن آگاهــی بــر‬
‫هــدف اســت؛ یعنــی توجــه به‌طــور آشــکار روی جنبه‌هــای خاصــی‬
‫ولــی در کشــور ایــران ایــن مطالعــات به‌صــورت منســجم و بــه‬
‫صــورت می‌گیــرد‪ .‬منظــور از عــدم قضــاوت‪ ،‬فرآینــدی کــه بــا‬
‫کــه ایــن تحقیــق درصــدد پاســخ دادن بــه آن اســت عبــارت اســت‬
‫در ایــن شــیوه مداخلــه‪ ،‬بــا کمــک روش‌هــای ذهــن آگاهــی بــه‬
‫تصویــر بدنــی‪ ،‬تصویــر تناســلی و عملکــرد جنســی زنــان مبتــا‬
‫مراجعه‌کننــده کمــک می‌شــود به‌جــای اســتفاده از اســتدالل‪،‬‬
‫بــه چاقــی تأثیــر دارد؟‬
‫بــدون اجتنــاب از افــکار و احساســات ناراحت‌کننــده‪ ،‬تــاش کنــد‬
‫روش‌کار‬
‫تــا بــا روشــی متفــاوت وضعیــت زندگــی خــود را بــدون کنترل‌های‬
‫قبلــی و بــا پذیــرش و آگاهــی و تمریــن حضــور در زمــان حــال‬
‫روش پژوهــش حاضــر نیمــه تجربــی و از نــوع پیش‌آزمــون‪-‬‬
‫بهبــود دهــد (‪ .)19‬در ایــن الگــو در واقــع ذهــن آگاهــی یعنــی‬
‫پس‌آزمــون بــا دو گــروه آزمایــش و گــواه اس ـت‌‪ .‬جامعــه آمــاری‬
‫متمرکــز کــردن توجــه عامدانــه شــخص نســبت بــه تجربــه¬ای‬
‫پژوهــش حاضــر شــامل کلیــه زنــان چــاق شــهر اصفهــان در ســال‬
‫غیــر قضاوتــی و همــراه بــا پذیــرش اســت (‪ .)20‬شــناخت درمانــی‬
‫آگهــی در فضــای مجــازی‪ 30 ،‬نفــر از زنــان چــاق بــا اســتفاده‬
‫کــه در حــال حاضــر در جریــان اســت ایــن توجــه دارای ویژگــی‬
‫‪ 1399‬بــوده اســت‪ .‬بــرای تعییــن حجــم نمونــه بــا اســتفاده از یــک‬
‫مبتنــی بــر ذهــن آگاهــی در مقابــل درمــان شــناختی‪ -‬رفتــاری که‬
‫از روش نمونه‌گیــری در دســترس‪ ،‬بــر اســاس معيارهــاي ورود‬
‫تأکیــد بــر تغییــر محتــوای افــکار دارد‪ ،‬بــه بیمــاران می‌آمــوزد تــا‬
‫و خــروج انتخــاب گردیــد و به‌صــورت تصادفــی در دو گــروه‬
‫جریانــات شــناختی خــودکار و همیشــگی را از فراموشــی درآورنــد‬
‫آزمایــش و گــواه قــرارداده شــد (‪ 15‬نفــر گــروه آزمایــش‪ 15 /‬نفــر‬
‫و راه جدیــدی بــرای رهایــی از الگوهــای شــناختی ناکارآمــد بــه‬
‫گــروه کنتــرل)‪ .‬ابتــدا پیــش آزمــون بــر روی دو گــروه اجــرا شــد و‬
‫بیمــاران آمــوزش می‌دهــد (‪ .)21‬بــه عبــارت دیگــر شــناخت‬
‫گــروه آزمایــش تحــت یــک دوره شــناخت درمانــی مبتنی بــر ذهن‬
‫درمانــی مبتنــی بــر ذهــن آگاهــی بــا آمــوزش تفکیــک ارزیابی‌هــا‬
‫آگاهــی قــرار گرفتنــد‪ ،‬درحالی‌کــه گــروه گــواه مداخلـه‌ای دریافــت‬
‫کــه افــراد‪ ،‬دیدگاه‌هــای غلــط خــود در مــورد بدنشــان را بپذیرنــد و‬
‫و پــس از یــک مــاه آزمــون پیگیــری اجــرا گردیــد‪ .‬مالک‌هــای‬
‫از تجــارب شــخصی و مشــاهده بــدون قضــاوت موجــب می‌شــود‬
‫نکــرده اســت و در نهایــت از هــر گــروه پس‌آزمــون گرفتــه ش ـد‌‬
‫بــا بــه چالــش کشــیدن آنهــا از احساســات و افــکار منفــی در مــورد‬
‫ورود عبارتنــداز‪ :‬داشــتن نمایــه تــوده بدنــی باالتــر از ‪ ،30‬متأهــل‬
‫بدنشــان بکاهنــد؛ لــذا احتمــال مـی‌رود کــه بهبــود تصویــر ذهنــی‬
‫بــودن‪ ،‬عــدم شــرکت همزمــان در یــک دوره مداخله روان‌شــناختی‬
‫بــه نوبــه خــود نیــز بتوانــد نقــش مهمــی در بهبــود فعالیــت و‬
‫دیگــر‪ ،‬ســن کمتــر از ‪ 50‬ســال و عــدم تعــارض زناشــویی شــدید‬
‫عملکــرد جنســی آنــان داشــته باشــد؛ از ایــن رو انتظــار مـی‌رود که‬
‫می‌باشــد و مالک‌هــای خــروج نیــز شــامل؛ غیبــت بیــش از یــک‬
‫شــناحت درمانــی مبتنــی بــر ذهن‌آگاهــی بــا ویژگــی غیرقضاوتــی‬
‫جلســه‪ ،‬عــدم تمایــل بــه ادامــه درمــان و اقــدام بــه طــاق اســت‪.‬‬
‫خــود و همــراه بــا مولفــه پذیــرش نســبت بــه تجربــه‌ای کــه‬
‫ابزارهــای مــورد اســتفاده در پژوهــش حاضــر عبارتنــداز‪:‬‬
‫در حــال جریــان اســت‪ ،‬بتوانــد بــر روی بهبــود تصویــر بدنــی و‬
‫آزمــون تصویــر بــدن‪ :‬ایــن آزمــون در ســال ‪ 1970‬توســط فیشــر‬
‫عملکــرد جنســی زنــان مبتــا بــه چاقــی اثــر مثبتــی داشــته باشــد‪.‬‬
‫ســاخته‌شــده و دارای ‪ 46‬مــاده اســت‪ .‬هــر مــاده دارای ارزشــی‬
‫آرامــش خانوادگی‌شــان دارد‪ .‬مطالعــات تجربــی اندکــی به‌منظــور‬
‫تصویــر فــرد از تنــش نمــره گویــه هــا باهــم جمــع می‌شــود‪.‬‬
‫نامطلوبــی بــر زندگــی زناشــویی زنــان چــاق و بــه دنبــال آن بــر‬
‫=‪ ،4‬خیلــی راضــی =‪ )5‬اســت‪ .‬بــرای بــه دســت آوردن نمــره‬
‫مداخلــه بــرای بهبــود کیفیــت زندگــی جنســی و زناشــویی زنــان‬
‫کســب نمــره ‪ 46‬در ایــن آزمــون نشــان‌دهنده اختــال و نمــره‬
‫چــاق در داخــل کشــور انجام‌شــده اســت‪ .‬از ســوی دیگــر‬
‫باالتــر از ‪( 46‬حداکثــر ‪ )230‬عــدم اختــال را نشــان می‌دهــد‪.‬‬
‫درمان‌هــای مــوج ســوم رفتاردرمانــی و اثربخشــی احتمالــی آن‌هــا‬
‫اعتبــار ایــن آزمــون در ایــران مــورد برســی قرارگرفتــه اســت‪ .‬وی‬
‫بــر کاهــش مشــکالت جنســی در میــان جمعیــت عمومــی در طــی‬
‫به‌منظــور اعتبــار ایــن آزمــون‪ 99 ،‬دانش‌آمــوز‪ ،‬از پایه‌هــای اول‪،‬‬
‫‪111‬‬
‫] ‪[ Downloaded from ijnv.ir on 2022-12-02‬‬
‫چاقــی و تأثیــرات آن بــر تصویــر بدنــی و عملکــرد جنســی‪ ،‬اثــرات‬
‫بیــن ‪ 1‬تــا ‪( 5‬خیلــی ناراضــی=‪ ،1‬ناراضــی=‪ ،2‬متوســط =‪ ،3‬راضــی‬
‫فصلنامه مدیریت پرستاری‪ ،‬دوره ‪ ،11‬شماره ‪ ،2‬تابستان ‪1401‬‬
‫دوم و ســوم دبیرســتان انتخــاب کــرده و بــه فاصلــه زمانــی ‪ 10‬روز‬
‫هــر حــوزه برابــر ‪ ۶‬و بــراي کل مقيــاس ‪ ۳۶‬خواهــد بــود‪ .‬حداقــل‬
‫آورده شــده اســت‪ .‬ضریــب همبســتگی محاسبه‌شــده آزمــون در‬
‫رطوبــت مهبلــي‪ ،‬ارگاســم و درد (‪ )0‬و حــوزه رضایتمنــدی (‪ )0/8‬و‬
‫مــورد آزمــون و آزمــون مجــدد قــرارداده کــه نتایــج آن در ادامــه‬
‫نمــره بــراي حــوزه ميــل جنســي (‪ ،)1/2‬حــوزه تهييــج جنســي‪،‬‬
‫اجــرای اول و اجــرای دوم بــه روش پیرســون بــرای دانش‌آمــوزان‬
‫بــرای کل مقیــاس حداقــل نمــره برابــر ‪ 2‬خواهــد بــود‪ .‬در پژوهــش‬
‫ســال اول ‪ ،%81‬دانش‌آمــوزان ســال دوم ‪ ،%84‬دانش‌آمــوزان‬
‫محمــدی‪ ،‬حیــدری و فقیــه زاده (‪ )24‬پايايــي مقيــاس از طريــق‬
‫ســال ســوم ‪ %87‬و جمــع دانش‌آمــوزان ‪ %84‬هســت‪ .‬بــا توجــه‬
‫آناليــز ثبــات يــا ضريــب همســاني درونــي ســؤاالت محاســبه شــد‪.‬‬
‫اطمینــان‪ ،‬می‌تــوان پذیرفــت کــه بیــن نمــرات حاصــل از اجــرای‬
‫و کل مقيــاس ‪ 0/70‬و باالتــر بــود کــه بــا نتایــج مطالعــات‬
‫بــه ســطح معنــادار ایــن ضرایــب (‪ )p>0/0001‬بــا ‪%99/99‬‬
‫ضريــب آلفــاي کرونبــاخ در کل افــراد بــراي هــر يــک از حوزه‌هــا‬
‫اول آزمــون و نمــرات حاصــل از اجــرای دوم آزمــون تصویــر‬
‫خارجــی هماهنگــی دارد‪ .‬در مطالعــه روزن و همــكاران پايايــي بــاز‬
‫همبســتگی معنــاداری وجــود دارد (‪ .)p>0/001‬پايايــي پرسشــنامه‬
‫آزمایــی كل مقيــاس ‪ 0/88‬و بــراي زيــر مقیاس‌هــا از ‪ 0/79‬تــا‬
‫تصويــر بدنــی بــا دو روش آلفــای کرونبــاخ و تصنیــف بــه ترتیــب‬
‫‪ 0/86‬گــزارش‌شــده اســت‪ .‬بــر اســاس نتايــج مطالعــه محمــدی‪،‬‬
‫‪ 0/93‬و ‪ /91‬گزارش‌شــده اســت (‪ .)22‬در تحقیــق نظــر پــور و و‬
‫حیــدری و فقیــه زاده (‪ )24‬تفــاوت معنــاداري بيــن نمــرات كل‬
‫خزرائــی نیــز پایایــی و روایــی پرسشــنامه تصویــر بدنــی بــا ســه‬
‫مقيــاس و هريــك از حوزه‌هــاي آن در دو گــروه داراي اختــال‬
‫روش آلفــای کرونبــاخ‪ ،‬ضریــب اســپیرمنبراون‪ ،‬و ضریــب تصنیــف‬
‫عملكــرد جنســي و بــدون اختــال وجــود دارد كــه نشــانگر اعتبــار‬
‫گاتمــن محاســبه گردیــد کــه بــه ترتیــب برابــر ‪ 0/861 ،./917‬و‬
‫(روايــي) تميــزي ايــن ابــزار اســت‪ .‬ایــن مطالعــات درجــه باالیــی از‬
‫‪ ./861‬بــه دســت آمــد (‪.)23‬‬
‫همســانی درونــی و پایایــی ابــزار را نشــان داده اســت و همچنیــن‬
‫ازنظــر اعتبــار یــا روایــی نیــز تفــاوت معنــادار قابل‌مالحظــه‌ای‬
‫پرسشــنامه عملکــرد جنســی زنــان روزن و همــکاران (‪:)FSFI‬‬
‫ایــن پرسشــنامه در ســال ‪2000‬ســاخته شــده اســت‪ .‬شــاخص‬
‫بیــن نمــرات گــروه بیمــاران و گــروه کنتــرل در هــر ‪ 6‬حــوزه را‬
‫در ‪ 6‬حــوزه مســتقل میــل‪ ،‬تحریــک روانــی‪ ،‬رطوبــت‪ ،‬ارگاســم‪،‬‬
‫شــیوه اجــرای پژوهــش بدیــن صــورت بــود کــه تعــداد ‪ 30‬زن‬
‫عملکــرد جنســی زنــان بــا ‪ 19‬ســؤال‪ ،‬عملکــرد جنســی زنــان را‬
‫نشــان داده اســت‪.‬‬
‫رضایتمنــدی و درد جنســی می‌ســنجد‪ .‬پرسشــنامه مذکــور‬
‫متأهــل و چــاق کــه متقاضــی دریافــت درمــان شــده بوده‌انــد‬
‫قرارگرفتــه اســت‪ .‬در مــورد نحــوه نمــره دهــي‪ ،‬طبــق دســتورالعمل‬
‫پیش‌آزمــون بــرای هــر دو گــروه اجــرا شــد و گــروه آزمایــش در‬
‫در تحقیقــات خــارج از کشــور به‌طــور گســترده مورداســتفاده‬
‫انتخــاب و در دو گــروه بــه‌صــورت تصادفــی گمــارش شــدند‪.‬‬
‫طــراح پرسشــنامه‪ ،‬نمــرات هــر حــوزه از طريــق جمــع نمــرات‬
‫طــی ‪ 8‬جلســه ‪ 90‬دقیقــه ای‪ ،‬آمــوزش شــناخت درمانــی مبتنــی بر‬
‫ســؤال‌های هــر حــوزه و ضــرب آن در عــدد فاکتــور بــه دســت‬
‫ذهــن آگاهــی را دریافــت نمودنــد‪ .‬در پایــان مداخلــه‪ ،‬پس‌آزمــون‬
‫آمــد (از آنجــا کــه در پرسشــنامه ‪ ،FSFI‬تعــداد ســؤاالت حوزه‌هــا‬
‫بــرای هــر دو گــروه اجــرا گردیــد‪ .‬یــک مــاه بعــد نیــز کلیــه زنــان‬
‫بــا يکديگــر برابــر نيســتند‪ ،‬ابتــدا جهــت هـم‌وزن کــردن حوزه‌هــا‬
‫دو گــروه در قالــب مرحلــه پیگیــری‪ ،‬بــه ابزارهــای پژوهــش پاســخ‬
‫بــا يکديگــر نمــرات حاصــل از ســؤال‌های هــر حــوزه باهــم جمــع‬
‫دادنــد‪ .‬در نهایــت در دو گــروه آزمایــش و گواه تعــداد ‪ 30‬زن متأهل‬
‫شــده و ســپس در عــدد فاکتــور ضــرب می‌گــردد)‪ .‬نمــرات در‬
‫و چــاق کلیــه مراحــل پژوهــش را تکمیــل نمودند‪.‬همچنیــن بــرای‬
‫نظــر گرفته‌شــده بــراي ســؤال‌های ‪ -1‬حــوزه میــل و ‪ -2‬حــوزه‬
‫اجــرای مالحظــات اخالقــی در ایــن پژوهــش کدهــای اخالقــی‬
‫آن اســت کــه فــرد در طــول ‪ ۴‬هفتــه گذشــته فعاليــت جنســي‬
‫از پژوهــش مــورد توجــه قــرار گرفــت‪ .‬محتــوای جلســات دوره‬
‫رضایتمنــدی جنســی (‪ 1-5‬یــا ‪ )0‬اســت‪ .‬نمــره صفــر حاکــي از‬
‫رازداری‪ ،‬رضایــت آگاهانــه ورود و خــروج از پژوهــش در هــر مرحله‬
‫نداشــته اســت‪ .‬بــا جمــع کــردن نمــرات شــش حــوزه بــا هــم نمره‬
‫آموزشــی شــناخت درمانــی مبتنــی بــر ذهــن آگاهــی در جــدول‬
‫کل مقيــاس بــه دســت می‌آیــد‪ .‬به‌این‌ترتیــب نمره‌گــذاری بــه‬
‫زیــر بیــان شــده اســت‪ . .‬تجزیــه و تحلیــل داده‌هــا بــا اســتفاده‬
‫‌گون ـه‌ای اســت کــه نمــره بيشــتر مبيــن کارکــرد بهتــر جنســي‬
‫از تحلیــل واریانــس آمیختــه و آزمــون تعقیبــی بن‏فرونــی بــا‬
‫اســتفاده از نــرم افــزار ‪ SPSS-22‬انجــام شــد‪.‬‬
‫اســت‪ .‬بــر اســاس هـم‌وزن نمــودن حوزه‌هــا‪ ،‬حداکثــر نمــره بــراي‬
‫‪112‬‬
‫] ‪[ Downloaded from ijnv.ir on 2022-12-02‬‬
‫تهییــج جنســی‪ -3 ،‬رطوبــت مهبلــی‪ -4 ،‬ارگاســم‪ -5 ،‬درد و ‪-6‬‬
‫مطــرح شــده توســط انجمــن روان‌پزشــکی آمریــکا ازجملــه اصــل‬
‫هاجر سلیمانی و محمد سلطانی زاده‬
‫محتوای جلسات دوره آموزشی شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی‬
‫جلسه‬
‫محتوای جلسه‬
‫جلسه اول‬
‫در نظر گرفتن جنبه محرمانه بودن و زندگی شخصی افراد‪ ،‬دعوت افراد به معرفی‪ ،‬تبیین کردن مشکل‪ ،‬توضیح مفروضه درمان‪ ،‬حالت انجام‬
‫دادن ذهن‪ ،‬تمرین خوردن کشمش با شیوه حضور ذهن‬
‫جلسه دوم‬
‫مرور تکلیف هفته گذشته‪ ،‬ثبات نگه داشتن ذهن با تمرین توجه آگاهانه به تنفس‪ ،‬تمرین پیاده روی آگاهانه‪ ،‬تعیین تکلیف خانگی‬
‫جلسه سوم‬
‫احساسات جسمی حاصل از تجربه مستقیم و نه تفکر‪ ،‬تمرین آگاهی هوشیارانه از دست‌ها مراقبه پویش بدن‪ ،‬بیدار شدن آگاهانه به هنگام صبح‪،‬‬
‫تعیین تکلیف خانگی‬
‫جلسه چهارم‬
‫برقراری مجدد با احساسات‪ ،‬احساساتی را که دوست داریم‪ ،‬احساساتی را که دوست نداریم و احساساتی که از وجود آن آگاه نیستیم‪ ،‬یوگای‬
‫آگاهانه به‌صورت ایستاده‪ ،‬مراقبه نشسته‪ ،‬تعیین تکلیف خانگی‬
‫جلسه پنجم‬
‫با احساسات خود دوست شویم‪ ،‬کار کردن بر روی محدوده احساسات و مراقبه نشسته‪ ،‬تغییر هیجانات ناخوشایند‪ ،‬ایجاد یک مشکل و کار کردن‬
‫روی آن از طریق بدن‪ ،‬تعیین تکلیف خانگی‬
‫جلسه ششم‬
‫در نظر گرفتن افکار به‌عنوان مخلوقات ذهن‪ ،‬درک این مطلب که افکار فقط فکر هستند‪ ،‬توجه آگاهانه به شنیدن و فکر کردن‪ ،‬تعیین تکلیف‬
‫خانگی‬
‫جلسه هفتم‬
‫توجه آگاهی در زندگی روزمره‪ ،‬انجام تمرین مکث سه دقیقه‌ای‬
‫جلسه هشتم‬
‫بازنگری مطالب گذشته و جمع‌بندی‬
‫آمــاری معنــادار نمی‌باشــد (‪ )P=0/921‬کــه نشــان دهنــده همتــا‬
‫یافته‌ها‬
‫بــودن دو گــروه از نظــر تحصیــات مــی باشــد‪ .‬در گــروه آزمایــش‬
‫در ادامــه بــه بررســی یافتــه هــای توصیفــی و اســتنباطی داده‬
‫‪ 10‬نفــر (‪ 67/67‬درصــد) خانــه دار و ‪ 5‬نفــر (‪ 33/33‬درصــد) کارمند‬
‫هــای پژوهــش پرداختــه شــده اســت‪ .‬در ابتــدا یافته‏هــای جمعیــت‬
‫بودنــد‪ .‬در گــروه کنتــرل ‪ 12‬نفــر(‪ 80‬درصــد) خانــه دار و ‪ 3‬نفــر (‪20‬‬
‫شــناختی بــا آمــاره درصــد و فراوانــی‪ ،‬ســپس آمــاره هــای توصیفی‬
‫درصــد) کارکنــد بودنــد‪ .‬میــزان خ ـی‌دو بدســت آمــده حاصــل از‬
‫(میانگیــن و انحــراف معیــار) و در ادامــه بــه بررســی اثربخشــی‬
‫مقایســه فراوانی‌هــای دو گــروه در متغیــر وضعیــت شــغلی برابــر‬
‫شــناخت درمانــی مبتنــی بــر ذهــن آگاهــی بــر روی متغیرهــای‬
‫بــا ‪ chi-square=0/682‬می‌باشــد کــه ایــن میــزان بــه لحــاظ‬
‫وابســته از تحلیــل واریانــس آمیختــه پرداختــه اســتفاده شــده‬
‫آمــاری معنــادار نمی‌باشــد (‪ )P=0/409‬کــه نشــان دهنــده همتــا‬
‫اســت‪ .‬میانگیــن و انحــراف معیــار ســن گــروه آزمایــش ‪39/07‬‬
‫بــودن دو گــروه از نظــر وضعیــت شــغلی مــی باشــد‪ .‬در گــروه‬
‫و ‪ 4/044‬و میانگیــن و انحــراف معیــار ســن گــروه کنتــرل ‪37/67‬‬
‫آزمایــش ‪ 1‬نفــر (‪ 6/67‬درصــد) یــک فرزنــد‪ 10 ،‬نفــر(‪66/67‬‬
‫و ‪ 2/968‬بــود‪ .‬میــزان آمــاره تــی مســتقل بدســت آمــده حاصــل‬
‫درصــد) دو فرزنــد‪ 4 ،‬نفــر (‪ 26/67‬درصــد) ســه فرزنــد و بیشــتر‬
‫از مقایســه میانگیــن ســنی دو گــروه در متغیــر ســن برابــر بــا‬
‫داشــتند‪ .‬در گــروه کنتــرل ‪ 1‬نفــر (‪ 6/67‬درصــد) فرزنــدی نداشــتند‪،‬‬
‫‪ t-test = 1/081‬می‌باشــد کــه ایــن میــزان بــه لحــاظ آمــاری‬
‫‪ 2‬نفــر (‪ 13/33‬درصــد) یــک فرزنــد‪ 11 ،‬نفــر (‪ 73/33‬درصــد) دو‬
‫معنــادار نمی‌باشــد (‪ )sig=0/289‬کــه نشــان دهنــده همتــا بــودن‬
‫فرزنــد و ‪ 1‬نفــر (‪ 6/67‬درصــد) ســه فرزنــد و بیشــتر داشــتند‪ .‬میزان‬
‫‪ 2‬گــروه از نظــر ســن مــی باشــد‪ .‬در گــروه آزمایــش ‪ 9‬نفــر (‪60‬‬
‫خ ـی‌دو بدســت آمــده حاصــل از مقایســه فراوانی‌هــای دو گــروه‬
‫درصــد) دیپلــم‪ 1 ،‬نفــر (‪ 6/67‬درصــد) فــوق دیپلم و ‪ 5‬نفــر (‪33/33‬‬
‫در متغیــر تعــداد فرزنــدان برابــر بــا ‪ chi-square=3/181‬می‌باشــد‬
‫درصــد) لیســانس بودنــد‪ .‬در گــروه کنتــرل ‪ 10‬نفــر (‪ 67/67‬درصــد)‬
‫کــه ایــن میــزان بــه لحــاظ آمــاری معنــادار نمی‌باشــد (‪)P=0/365‬‬
‫دیپلــم‪ 1 ،‬نفــر (‪ 6/67‬درصــد) فــوق دیپلــم و ‪ 4‬نفــر (‪26/67‬‬
‫درصــد) لیســانس بودنــد‪ .‬میــزان خــی‌دو بدســت آمــده حاصــل‬
‫مــی باشــد‪.‬‬
‫از مقایســه فراوانی‌هــای دو گــروه در متغیــر تحصیــات برابــر‬
‫بــا ‪ chi-square=0/164‬می‌باشــد کــه ایــن میــزان بــه لحــاظ‬
‫‪113‬‬
‫] ‪[ Downloaded from ijnv.ir on 2022-12-02‬‬
‫کــه نشــان دهنــده همتــا بــودن دو گــروه از نظــر تعــداد فرزنــدان‬
‫فصلنامه مدیریت پرستاری‪ ،‬دوره ‪ ،11‬شماره ‪ ،2‬تابستان ‪1401‬‬
‫جدول ‪ :1‬میانگین و انحراف معیار تصویر بدن و عملکرد جنسی در گروه آزمایش و گروه کنترل به تفکیک مراحل سنجش‬
‫متغیرهای وابسته‬
‫سر و صورت‬
‫اندام های فوقانی‬
‫اندامهای تحتانی‬
‫ویژگیهای کلی بدن‬
‫نمره کل تصویر بدن‬
‫میل جنسی‬
‫تحریک جنسی‬
‫مرطوب شدن جنسی‬
‫ارگاسم جنسی‬
‫رضایت جنسی‬
‫نمره کل عملکرد جنسی‬
‫گروه آزمایش‬
‫میانگین‬
‫انحراف معیار‬
‫میانگین‬
‫انحراف معیار‬
‫پیش آزمون‬
‫‪25/50‬‬
‫‪0/862‬‬
‫‪24/93‬‬
‫‪0/704‬‬
‫پس آزمون‬
‫‪26/93‬‬
‫‪1/831‬‬
‫‪25/07‬‬
‫‪0/704‬‬
‫پیگیری‬
‫‪26/73‬‬
‫‪1/944‬‬
‫‪25/00‬‬
‫‪0/756‬‬
‫پیش آزمون‬
‫‪17/80‬‬
‫‪0/676‬‬
‫‪17/93‬‬
‫‪0/704‬‬
‫پس آزمون‬
‫‪20/20‬‬
‫‪0/862‬‬
‫‪18/07‬‬
‫‪0/704-‬‬
‫پیگیری‬
‫‪19/93‬‬
‫‪1/163‬‬
‫‪18/13‬‬
‫‪0/743‬‬
‫پیش آزمون‬
‫‪11/93‬‬
‫‪0/594‬‬
‫‪12/13‬‬
‫‪0/352‬‬
‫پس آزمون‬
‫‪14/07‬‬
‫‪0/961‬‬
‫‪12/27‬‬
‫‪0/458‬‬
‫پیگیری‬
‫‪13/93‬‬
‫‪1/033‬‬
‫‪12/33‬‬
‫‪0/488‬‬
‫پیش آزمون‬
‫‪35/33‬‬
‫‪1/113‬‬
‫‪34/93‬‬
‫‪0/594‬‬
‫پس آزمون‬
‫‪38/67‬‬
‫‪2/350‬‬
‫‪35/13‬‬
‫‪0/640‬‬
‫پیگیری‬
‫‪38/47‬‬
‫‪2/326‬‬
‫‪35/20‬‬
‫‪0/676‬‬
‫پیش آزمون‬
‫‪90/27‬‬
‫‪1/223‬‬
‫‪89/93‬‬
‫‪1/280‬‬
‫پس آزمون‬
‫‪99/87‬‬
‫‪3/642‬‬
‫‪90/53‬‬
‫‪1/407‬‬
‫پیگیری‬
‫‪99/07‬‬
‫‪4/044‬‬
‫‪90/67‬‬
‫‪1/397‬‬
‫پیش آزمون‬
‫‪7/93‬‬
‫‪0/884‬‬
‫‪7/67‬‬
‫‪0/976‬‬
‫پس آزمون‬
‫‪9/53‬‬
‫‪1/060‬‬
‫‪8/00‬‬
‫‪0/655‬‬
‫پیگیری‬
‫‪9/33‬‬
‫‪1/113‬‬
‫‪8/07‬‬
‫‪0/704‬‬
‫پیش آزمون‬
‫‪15/87‬‬
‫‪2/900‬‬
‫‪14/67‬‬
‫‪1/633‬‬
‫پس آزمون‬
‫‪17/60‬‬
‫‪1/724‬‬
‫‪14/73‬‬
‫‪1/831‬‬
‫پیگیری‬
‫‪17/60‬‬
‫‪1/724‬‬
‫‪14/80‬‬
‫‪1/897‬‬
‫پیش آزمون‬
‫‪13/53‬‬
‫‪1/125‬‬
‫‪13/20‬‬
‫‪1/014‬‬
‫پس آزمون‬
‫‪16/13‬‬
‫‪1/060‬‬
‫‪13/53‬‬
‫‪1/125‬‬
‫پیگیری‬
‫‪16/13‬‬
‫‪1/060‬‬
‫‪13/60‬‬
‫‪1/056‬‬
‫پیش آزمون‬
‫‪8/40‬‬
‫‪0/737‬‬
‫‪7/93‬‬
‫‪1/100‬‬
‫پس آزمون‬
‫‪9/33‬‬
‫‪0/724‬‬
‫‪8/13‬‬
‫‪0/990‬‬
‫پیگیری‬
‫‪9/27‬‬
‫‪0/704‬‬
‫‪8/13‬‬
‫‪0/990‬‬
‫پیش آزمون‬
‫‪7/80‬‬
‫‪1/082‬‬
‫‪9/00‬‬
‫‪0/926‬‬
‫پس آزمون‬
‫‪11/20‬‬
‫‪0/775‬‬
‫‪9/13‬‬
‫‪0/990‬‬
‫پیگیری‬
‫‪10/87‬‬
‫‪1/187‬‬
‫‪9/27‬‬
‫‪0/961‬‬
‫پیش آزمون‬
‫‪10/80‬‬
‫‪0/775‬‬
‫‪10/53‬‬
‫‪0/640‬‬
‫پس آزمون‬
‫‪8/67‬‬
‫‪0/976‬‬
‫‪10/40‬‬
‫‪0/632‬‬
‫پیگیری‬
‫‪8/93‬‬
‫‪0/884‬‬
‫‪10/47‬‬
‫‪0/640‬‬
‫پیش آزمون‬
‫‪64/33‬‬
‫‪4/353‬‬
‫‪63/00‬‬
‫‪2/360‬‬
‫پس آزمون‬
‫‪72/47‬‬
‫‪3/204‬‬
‫‪63/93‬‬
‫‪1/981‬‬
‫پیگیری‬
‫‪72/13‬‬
‫‪3/701‬‬
‫‪64/33‬‬
‫‪2/093‬‬
‫‪114‬‬
‫] ‪[ Downloaded from ijnv.ir on 2022-12-02‬‬
‫درد جنسی‬
‫مرحله سنجش‬
‫گروه کنترل‬
‫هاجر سلیمانی و محمد سلطانی زاده‬
‫(جــدول ‪ )1‬میانگیــن و انحــراف معیــار تصویــر بــدن و عملکــرد‬
‫نرمــال مــی باشــد‪ .‬جهــت بررســی همگنــی واریانــس هــا نیــز از‬
‫و پیگیــری را نشــان می‏دهــد‪ .‬بــرای دانســتن ایــن مطلــب کــه‬
‫لویــن در ســه مرحلــه ارزیابــی بــه لحــاظ آمــاری معنــی دار نبــود‬
‫جنســی گــروه آزمایــش و کنتــرل در پیــش آزمــون‪ ،‬پــس آزمــون‬
‫آزمــون لویــن اســتفاده شــد‪ .‬طبــق نتایــج‪ ،‬شــاخص آمــاره آزمــون‬
‫ایــن تغییــرات حاصــل شــده در پــس آزمــون و پیگیــری بــه لحــاظ‬
‫(‪ )P<0/05‬و بدیــن ترتیــب پیــش فــرض برابــری واریانــس هــا‬
‫آمــاری معنــادار مــی باشــند یــا خیــر‪ ،‬از تحلیــل واریانــس آمیختــه‬
‫تاییــد شــد‪ .‬داده هــای تحقیــق فــرض همگنــی ماتریــس هــای‬
‫اســتفاده گردیــد‪ .‬اســتفاده از ایــن آزمــون مســتلزم رعایــت چنــد‬
‫واریانس‪-‬کوواریانــس (ام باکــس) را زیــر ســؤال نبــرد؛ بنابرایــن‬
‫پیــش فــرض اولیــه اســت‪ ،‬ایــن پیش‪-‬فــرض هــا شــامل نرمــال‬
‫ایــن پیش‌فــرض نیــز رعایــت شــده اســت (‪ .)P<0/05‬ســطح‬
‫بــودن توزیــع نمــرات و همگنــی واریانس‏هــا مــی باشــد کــه‬
‫معنــی داری اثــر تعامــل گــروه و پیــش آزمــون بزرگتــر از ‪0/05‬‬
‫ابتــدا پیش‏فــرض هــا بررســی شــد‪ .‬بــرای بررســی نرمــال بــودن‬
‫بــود و ایــن نشــان دهنــده همگنــی شــیب خــط رگرســیون بــود‪.‬‬
‫از آزمــون شــاپیرو‪-‬ویلکز اســتفاده شــد‪ .‬از آنجایــی کــه مقادیــر‬
‫بــا توجــه بــه اینکــه پیش‏فرض‏هــای اســتفاده از تحلیــل واریانــس‬
‫آزمــون شــاپیرو‪-‬ویلکز در هیــچ یــك از مراحــل معنــی دار نبــود‬
‫آمیختــه رعایــت شــده اســت‪ ،‬مــی تــوان از ایــن آزمــون آمــاری‬
‫(‪ ،)P<0/05‬لــذا می‏تــوان نتیجــه گرفــت کــه توزیــع نمــرات‬
‫اســتفاده نمــود‪.‬‬
‫جدول ‪ :2‬نتیجه آزمون کرویت موچلی تصویر بدن و عملکرد جنسی‬
‫متغیرهای وابسته‬
‫کرویت موچلی‬
‫آمارهی کای دو‬
‫درجه آزادی‬
‫معنی داری‬
‫سر و صورت‬
‫‪0/195‬‬
‫‪44/071‬‬
‫‪2‬‬
‫‪0/001‬‬
‫اندام های فوقانی‬
‫‪0/513‬‬
‫‪18/038‬‬
‫‪2‬‬
‫‪0/001‬‬
‫اندامهای تحتانی‬
‫‪0/450‬‬
‫‪21/534‬‬
‫‪2‬‬
‫‪0/001‬‬
‫ویژگیهای کلی بدن‬
‫‪0/088‬‬
‫‪65/510‬‬
‫‪2‬‬
‫‪0/001‬‬
‫نمره کل تصویر بدن‬
‫‪0/228‬‬
‫‪39/962‬‬
‫‪2‬‬
‫‪0/001‬‬
‫میل جنسی‬
‫‪0/261‬‬
‫‪36/262‬‬
‫‪2‬‬
‫‪0/001‬‬
‫تحریک جنسی‬
‫‪0/079‬‬
‫‪68/414‬‬
‫‪2‬‬
‫‪0/001‬‬
‫مرطوب شدن جنسی‬
‫‪0/115‬‬
‫‪58/315‬‬
‫‪2‬‬
‫‪0/001‬‬
‫ارگاسم جنسی‬
‫‪0/528‬‬
‫‪17/226‬‬
‫‪2‬‬
‫‪0/001‬‬
‫رضایت جنسی‬
‫‪0/556‬‬
‫‪15/866‬‬
‫‪2‬‬
‫‪0/001‬‬
‫درد جنسی‬
‫‪0/704‬‬
‫‪9/489‬‬
‫‪2‬‬
‫‪0/001‬‬
‫نمره کل عملکرد جنسی‬
‫‪0/248‬‬
‫‪37/686‬‬
‫‪2‬‬
‫‪0/001‬‬
‫الگــوی آمــاری‪ F‬صــورت گرفتــه اســت‪ .‬در نتیجــه از آزمــون هــای‬
‫جایگزیــن بنابرایــن از آزمــون محافظــه کارانــه گریــن هاوس‪-‬گیرز‬
‫بــرای بررســی اثــرات درون آزمودنــی درمــان اســتفاده شــد کــه‬
‫نتایــج در (جــدول ‪ )3‬آمــده اســت‪.‬‬
‫‪115‬‬
‫] ‪[ Downloaded from ijnv.ir on 2022-12-02‬‬
‫بــر اســاس (جــدول ‪ )2‬آزمــون کرویــت موچلــی مقــدار ســطح‬
‫معنــاداری متغیرهــای پژوهــش برابــر ‪ 0/001‬به دســت آمده اســت‪.‬‬
‫لــذا فــرض کرویــت رد مــی شــود‪ .‬در نتيجــه از فــرض يکســان‬
‫بــودن واريانــس هــا و بــه گونــه‏اي دقيق‏تــر شــرط همگنــی‬
‫ماتريــس کواريانــس اطمينــان حاصــل نشــد و لــذا تخطــی از‬
‫فصلنامه مدیریت پرستاری‪ ،‬دوره ‪ ،11‬شماره ‪ ،2‬تابستان ‪1401‬‬
‫جدول ‪ :3‬نتایج تحلیل واریانس آمیخته تصویر بدن و عملکرد جنسی در سه مرحله اجرا‬
‫متغیرهای وابسته‬
‫سر و صورت‬
‫اندام های فوقانی‬
‫اندامهای تحتانی‬
‫ویژگیهای کلی بدن‬
‫نمره کل تصویر بدن‬
‫میل جنسی‬
‫تحریک جنسی‬
‫مرطوب شدن جنسی‬
‫ارگاسم جنسی‬
‫رضایت جنسی‬
‫نمره کل عملکرد جنسی‬
‫زمان‬
‫‪15/169‬‬
‫‪0/001‬‬
‫‪0/351‬‬
‫‪0/975‬‬
‫گروه‬
‫‪10/072‬‬
‫‪0/004‬‬
‫‪0/265‬‬
‫‪0/865‬‬
‫زمان×گروه‬
‫‪11/729‬‬
‫‪0/001‬‬
‫‪0/295‬‬
‫‪0/930‬‬
‫زمان‬
‫‪55/135‬‬
‫‪0/001‬‬
‫‪0/663‬‬
‫‪0/999‬‬
‫گروه‬
‫‪23/940‬‬
‫‪0/001‬‬
‫‪0/461‬‬
‫‪0/997‬‬
‫زمان×گروه‬
‫‪41/629‬‬
‫‪0/001‬‬
‫‪0/598‬‬
‫‪0/999‬‬
‫زمان‬
‫‪73/467‬‬
‫‪0/001‬‬
‫‪0/724‬‬
‫‪0/999‬‬
‫گروه‬
‫‪22/909‬‬
‫‪0/001‬‬
‫‪0/450‬‬
‫‪0/996‬‬
‫زمان×گروه‬
‫‪53/579‬‬
‫‪0/001‬‬
‫‪0/657‬‬
‫‪0/999‬‬
‫زمان‬
‫‪22/996‬‬
‫‪0/001‬‬
‫‪0/451‬‬
‫‪0/997‬‬
‫گروه‬
‫‪31/770‬‬
‫‪0/001‬‬
‫‪0/532‬‬
‫‪0/999‬‬
‫زمان×گروه‬
‫‪17/305‬‬
‫‪0/001‬‬
‫‪0/382‬‬
‫‪0/983‬‬
‫زمان‬
‫‪70/656‬‬
‫‪0/001‬‬
‫‪0/716‬‬
‫‪0/999‬‬
‫گروه‬
‫‪71/391‬‬
‫‪0/001‬‬
‫‪0/718‬‬
‫‪0/999‬‬
‫زمان×گروه‬
‫‪53/142‬‬
‫‪0/001‬‬
‫‪0/655‬‬
‫‪0/999‬‬
‫زمان‬
‫‪23/147‬‬
‫‪0/001‬‬
‫‪0/453‬‬
‫‪0/999‬‬
‫گروه‬
‫‪13/405‬‬
‫‪0/001‬‬
‫‪0/324‬‬
‫‪0/942‬‬
‫زمان×گروه‬
‫‪8/853‬‬
‫‪0/004‬‬
‫‪0/240‬‬
‫‪0/857‬‬
‫زمان‬
‫‪6/558‬‬
‫‪0/015‬‬
‫‪0/190‬‬
‫‪0/708‬‬
‫گروه‬
‫‪12/513‬‬
‫‪0/001‬‬
‫‪0/309‬‬
‫‪0/927‬‬
‫زمان×گروه‬
‫‪5/207‬‬
‫‪0/029‬‬
‫‪0/157‬‬
‫‪0/608‬‬
‫زمان‬
‫‪78/567‬‬
‫‪0/001‬‬
‫‪0/737‬‬
‫‪0/999‬‬
‫گروه‬
‫‪25/748‬‬
‫‪0/001‬‬
‫‪0/479‬‬
‫‪0/998‬‬
‫زمان×گروه‬
‫‪44/538‬‬
‫‪0/001‬‬
‫‪0/614‬‬
‫‪0/999‬‬
‫زمان‬
‫‪60/667‬‬
‫‪0/001‬‬
‫‪0/684‬‬
‫‪0/999‬‬
‫گروه‬
‫‪8/647‬‬
‫‪0/007‬‬
‫‪0/236‬‬
‫‪0/810‬‬
‫زمان×گروه‬
‫‪24/667‬‬
‫‪0/001‬‬
‫‪0/468‬‬
‫‪0/999‬‬
‫زمان‬
‫‪70/638‬‬
‫‪0/001‬‬
‫‪0/716‬‬
‫‪0/999‬‬
‫گروه‬
‫‪7/125‬‬
‫‪0/013‬‬
‫‪0/203‬‬
‫‪0/731‬‬
‫زمان×گروه‬
‫‪55/973‬‬
‫‪0/001‬‬
‫‪0/667‬‬
‫‪0/999‬‬
‫زمان‬
‫‪33/700‬‬
‫‪0/001‬‬
‫‪0/546‬‬
‫‪0/999‬‬
‫گروه‬
‫‪20/279‬‬
‫‪0/001‬‬
‫‪0/420‬‬
‫‪0/991‬‬
‫زمان×گروه‬
‫‪27/300‬‬
‫‪0/001‬‬
‫‪0/494‬‬
‫‪0/999‬‬
‫زمان‬
‫‪58/034‬‬
‫‪0/001‬‬
‫‪0/675‬‬
‫‪0/999‬‬
‫گروه‬
‫‪36/701‬‬
‫‪0/001‬‬
‫‪0/567‬‬
‫‪0/999‬‬
‫زمان×گروه‬
‫‪33/005‬‬
‫‪0/001‬‬
‫‪0/541‬‬
‫‪0/999‬‬
‫(‪ .)P>0/001‬بــه ایــن ترتیــب اثــر متغیــر بیــن گروهــی (شــناخت‬
‫درمانــی مبتنــی بــر ذهــن آگاهــی) بــر تصویــر بــدن و عملکــرد‬
‫نتایــج (جــدول‪ )3‬نشــان می‏دهــد کــه اثــر متغیــر درون‬
‫گروهــی (عامــل زمــان) بــر متغیرهــای پژوهــش معنــادار اســت‬
‫‪116‬‬
‫] ‪[ Downloaded from ijnv.ir on 2022-12-02‬‬
‫درد جنسی‬
‫منابع تغییر‬
‫آماره ‪F‬‬
‫معنی داری‬
‫ضریب تاثیر‬
‫توان آماری‬
‫هاجر سلیمانی و محمد سلطانی زاده‬
‫در (جــدول‪ )4‬آمــده اســت‪.‬‬
‫جنســی معنــادار اســت‪ .‬در ادامــه مقایســه دو بــه دوی میانگیــن‬
‫تعدیــل مراحــل آزمــون (پیــش آزمــون‪ ،‬پــس آزمــون و پیگیــری)‬
‫جدول ‪ :4‬نتایج آزمون تعقیبی بن فرونی تصویر بدن و عملکرد جنسی برای بررسی ماندگاری نتایج درمانی‬
‫متغيرهای وابسته‬
‫سر و صورت‬
‫اندام های فوقانی‬
‫اندامهای تحتانی‬
‫ویژگیهای کلی بدن‬
‫نمره کل تصویر بدن‬
‫میل جنسی‬
‫تحریک جنسی‬
‫مرطوب شدن جنسی‬
‫ارگاسم جنسی‬
‫درد جنسی‬
‫نمره کل عملکرد جنسی‬
‫پيش آزمون‬
‫‪25/067‬‬
‫پيش آزمون‪-‬پس آزمون‬
‫‪-0/933‬‬
‫‪0/001‬‬
‫پس آزمون‬
‫‪26/000‬‬
‫پيش آزمون‪-‬پيگيري‬
‫‪-0/800‬‬
‫‪0/001‬‬
‫پيگيري‬
‫‪25/867‬‬
‫پس آزمون‪-‬پيگيري‬
‫‪0/133‬‬
‫‪0/130‬‬
‫پيش آزمون‬
‫‪17/867‬‬
‫پيش آزمون‪-‬پس آزمون‬
‫‪-1/267‬‬
‫‪0/001‬‬
‫پس آزمون‬
‫‪19/133‬‬
‫پيش آزمون‪-‬پيگيري‬
‫‪-1/167‬‬
‫‪0/001‬‬
‫پيگيري‬
‫‪19/033‬‬
‫پس آزمون‪-‬پيگيري‬
‫‪0/100‬‬
‫‪0/725‬‬
‫پيش آزمون‬
‫‪12/033‬‬
‫پيش آزمون‪-‬پس آزمون‬
‫‪-1/133‬‬
‫‪0/001‬‬
‫پس آزمون‬
‫‪13/167‬‬
‫پيش آزمون‪-‬پيگيري‬
‫‪-1/100‬‬
‫‪0/001‬‬
‫پيگيري‬
‫‪13/133‬‬
‫پس آزمون‪-‬پيگيري‬
‫‪0/033‬‬
‫‪0/999‬‬
‫پيش آزمون‬
‫‪35/133‬‬
‫پيش آزمون‪-‬پس آزمون‬
‫‪-1/767‬‬
‫‪0/001‬‬
‫پس آزمون‬
‫‪36/900‬‬
‫پيش آزمون‪-‬پيگيري‬
‫‪-1/700‬‬
‫‪0/001‬‬
‫پيگيري‬
‫‪36/833‬‬
‫پس آزمون‪-‬پيگيري‬
‫‪0/067‬‬
‫‪0/897‬‬
‫پيش آزمون‬
‫‪90/100‬‬
‫پيش آزمون‪-‬پس آزمون‬
‫‪-5/100‬‬
‫‪0/001‬‬
‫پس آزمون‬
‫‪95/200‬‬
‫پيش آزمون‪-‬پيگيري‬
‫‪-4/767‬‬
‫‪0/001‬‬
‫پيگيري‬
‫‪94/867‬‬
‫پس آزمون‪-‬پيگيري‬
‫‪0/333‬‬
‫‪0/208‬‬
‫پيش آزمون‬
‫‪7/800‬‬
‫پيش آزمون‪-‬پس آزمون‬
‫‪-0/967‬‬
‫‪0/001‬‬
‫پس آزمون‬
‫‪8/767‬‬
‫پيش آزمون‪-‬پيگيري‬
‫‪-0/900‬‬
‫‪0/001‬‬
‫پيگيري‬
‫‪8/700‬‬
‫پس آزمون‪-‬پيگيري‬
‫‪0/067‬‬
‫‪0/897‬‬
‫پيش آزمون‬
‫‪15/267‬‬
‫پيش آزمون‪-‬پس آزمون‬
‫‪-0/900‬‬
‫‪0/001‬‬
‫پس آزمون‬
‫‪16/167‬‬
‫پيش آزمون‪-‬پيگيري‬
‫‪-0/933‬‬
‫‪0/001‬‬
‫پيگيري‬
‫‪16/200‬‬
‫پس آزمون‪-‬پيگيري‬
‫‪-0/033‬‬
‫‪0/999‬‬
‫پيش آزمون‬
‫‪13/367‬‬
‫پيش آزمون‪-‬پس آزمون‬
‫‪-1/467‬‬
‫‪0/001‬‬
‫پس آزمون‬
‫‪14/833‬‬
‫پيش آزمون‪-‬پيگيري‬
‫‪-1/500‬‬
‫‪0/001‬‬
‫پيگيري‬
‫‪14/867‬‬
‫پس آزمون‪-‬پيگيري‬
‫‪-0/033‬‬
‫‪0/978‬‬
‫پيش آزمون‬
‫‪8/167‬‬
‫پيش آزمون‪-‬پس آزمون‬
‫‪-0/567‬‬
‫‪0/001‬‬
‫پس آزمون‬
‫‪8/733‬‬
‫پيش آزمون‪-‬پيگيري‬
‫‪-0/533‬‬
‫‪0/001‬‬
‫پيگيري‬
‫‪8/700‬‬
‫پس آزمون‪-‬پيگيري‬
‫‪0/033‬‬
‫‪0/978‬‬
‫پيش آزمون‬
‫‪8/400‬‬
‫پيش آزمون‪-‬پس آزمون‬
‫‪-1/767‬‬
‫‪0/001‬‬
‫پس آزمون‬
‫‪10/167‬‬
‫پيش آزمون‪-‬پيگيري‬
‫‪-1/667‬‬
‫‪0/001‬‬
‫پيگيري‬
‫‪10/067‬‬
‫پس آزمون‪-‬پيگيري‬
‫‪0/100‬‬
‫‪0/999‬‬
‫پيش آزمون‬
‫‪10/667‬‬
‫پيش آزمون‪-‬پس آزمون‬
‫‪1/133‬‬
‫‪0/001‬‬
‫پس آزمون‬
‫‪9/533‬‬
‫پيش آزمون‪-‬پيگيري‬
‫‪0/967‬‬
‫‪0/001‬‬
‫پيگيري‬
‫‪9/700‬‬
‫پس آزمون‪-‬پيگيري‬
‫‪-0/167‬‬
‫‪0/406‬‬
‫پيش آزمون‬
‫‪63/667‬‬
‫پيش آزمون‪-‬پس آزمون‬
‫‪-4/533‬‬
‫‪0/001‬‬
‫پس آزمون‬
‫‪68/200‬‬
‫پيش آزمون‪-‬پيگيري‬
‫‪-4/567‬‬
‫‪0/001‬‬
‫پيگيري‬
‫‪68/233‬‬
‫پس آزمون‪-‬پيگيري‬
‫‪-0/033‬‬
‫‪0/999‬‬
‫‪117‬‬
‫] ‪[ Downloaded from ijnv.ir on 2022-12-02‬‬
‫رضایت جنسی‬
‫مراحل‬
‫ميانگين تعديل شده‬
‫تفاوت مراحل‬
‫تفاوت ميانگين‬
‫معناداری‬
‫فصلنامه مدیریت پرستاری‪ ،‬دوره ‪ ،11‬شماره ‪ ،2‬تابستان ‪1401‬‬
‫بــه منظــور مشــخص نمــودن اينکه نمــرات متغیرهــای وابســته در‬
‫کاهــش آشــفتگی هیجانــی و افزایــش آرامــش و حــس خشــنودی‬
‫بــن فرونــي اســتفاده شــد کــه بــه مقايســه دو بــه دو ميانگين‏هــا‬
‫در حیــن فعالیت‌هــای روزمــره بــه خــود و موقعیت‌هــای درونــی‬
‫کــدام مرحلــه بــا هــم تفــاوت معنـي‏داري دارنــد از آزمــون تعقيبــي‬
‫آن‌هــا از داشــتن بدنــی این‌گونــه مؤثــر اســت‪ .‬افــراد ذهــن آگاه‬
‫پرداختــه شــده اســت‪ .‬همــان طــور کــه (جــدول ‪ )4‬نشــان‬
‫و بیرونــی خــود توجــه دارنــد‪ .‬تغییــرات را به‌خوبــی درک کــرده و‬
‫می‏دهــد تفــاوت میانگیــن پیــش آزمــون بــا پس‏آزمــون (اثــر‬
‫مدیریــت می‌نماینــد‪ .‬نیازهــا و رفتارهــای جنســی خــود و همســر‬
‫مداخلــه) و تفــاوت میانگیــن پیــش آزمــون بــا پیگیــری (اثــر زمان)‬
‫خــود را بهتــر شناســایی نمــوده و پاســخ مناســب می‌دهنــد‪ .‬زنــان‬
‫بیشــتر و معنادارتــر از تفــاوت میانگیــن پــس آزمــون و پیگیــری‬
‫چــاق به‌صــورت خــاص افــکار و باورهــای منفــی در مــورد خــود و‬
‫(اثــر ثبــات مداخلــه) اســت کــه ايــن نشــان دهنــده آن اســت‬
‫بــدن خــود را کنتــرل و مدیریــت می‌نماینــد و بــا پذیــرش به‌جــای‬
‫کــه شــناخت درمانــی مبتنــی بــر ذهــن آگاهــی بــر تصویــر بــدن‬
‫مقابلــه‪ ،‬اجــازه نمی‌دهنــد کــه ایــن افــکار و باورهــا موجــب ایجــاد‬
‫و عملکــرد جنســی زنــان مبتــا بــه چاقــی در مرحلــه پــس آزمــون‬
‫آشــفتگی در زندگــی آن‌هــا شــوند (‪)14 ،13‬؛ لــذا تمرین‌هــای‬
‫تاثیــر داشــته اســت و تــداوم ايــن تاثیــر در مرحلــه پيگيــري را نیــز‬
‫ذهــن آگاهــی در حــوزه اســکن بدنــی و مباحــث مربــوط بــه چالش‬
‫در برداشــته اســت‪.‬‬
‫شــناختی بــا باورهــای و افــکار خودآینــد درزمینـه‌ی وضعیــت بدنی‬
‫بــرای زنــان مبتــا بــه چاقــی‪ ،‬بهبــود تصویــر بدنــی را بــه همــرا‬
‫بحث‬
‫دارد‪ .‬بــه عبــارت دیگــر در درمــان‪ MBCT‬بهبــود تصویــر بدنــی‬
‫هــدف از انجــام ایــن پژوهــش بررســی تاثیــر شــناخت درمانــی‬
‫در زنــان مبتــا بــه چاقــی را می‌تــوان در توجــه بــه عوامــل‬
‫زنــان مبتــا بــه چاقــی بــود‪ .‬بــه طــور کلــی نتایــج نشــان داد کــه‬
‫و تمرین‌هــای ذهــن آگاهــی بــا محوریــت شــرایط و تصویــر بدنــی‬
‫اشــتغال ذهنــی‪ ،‬اهمیــت داشــتن حــاالت بدنــی و چالــش شــناختی‬
‫مبتنــی بــر ذهــن آگاهــی بــر تصویــر بــدن و عملکــرد جنســی‬
‫در ایــن افــراد جســتجو نمــود‪.‬‬
‫شــناخت درمانــی مبتنــی بــر ذهــن آگاهــی باعــث بهیــود تصویــر‬
‫بــر اســاس نتایــج تفــاوت معنــاداری در ســطح عملکــرد جنســی‬
‫بــدن و عملکــرد جنســی در زنــان مبتــا بــه چاقــی بشــد‪.‬‬
‫بــر اســاس یافته‌هــای پژوهــش تفــاوت معنــاداری در ســطح‬
‫گــروه آزمایــش نســبت بــه گــروه کنتــرل در مرحلــه پس‌آزمــون‬
‫مرحلــه پس‌آزمــون و پیگیــری مشاهده‌شــده اســت‪ .‬ایــن یافتــه‬
‫اجــرای مداخلــه موجــب بهبــود عملکــرد جنســی زنــان گــروه‬
‫و پیگیــری مشاهده‌شــده اســت‪ .‬ایــن یافتــه نشــان می‌دهــد کــه‬
‫تصویــر بــدن گــروه آزمایــش نســبت بــه گــروه کنتــرل در‬
‫آزمایــش نســبت بــه گــروه کنترل‌شــده اســت‪ .‬ایــن یافته‌هــا بــا‬
‫بــا پژوهش‌هــای مختلفــی شــاربف الــوار و همــکاران (‪،)15‬‬
‫آریاپــوران و همــکاران (‪ ،)16‬گیورکــی و همــکاران (‪ )17‬همســو‬
‫پژوهش‌هــای نــوروزی و همــکاران (‪ ،)7‬محمــدی و همــکاران‬
‫مولفه‌هــای شــناختی و ذهن‌آگاهــی در درمــان ‪ MBCT‬اشــاره‬
‫مهارت‌هــای ذهــن آگاهــی بــر پذیــرش هــر چــه بیشــتر آگاهــی‪،‬‬
‫(‪ ،)8‬جاویــد وســل و همــکاران (‪ )13‬همســو اســت‪ .‬در واقــع‬
‫اســت‪ .‬در تبییــن ایــن یافتــه می‌تــوان بــه مکانیــزم اثربخشــی‬
‫نمــود‪ .‬مداخلــه شــناختی در کوتاه‌مــدت می‌توانــد منجــر بــه‬
‫ارتبــاط بــا لحظــه حــال و مشــارکت در فعالیت‌هــای اســت کــه‬
‫در ایــن زنــان نســبت بــه شــکل و حالــت اندام‌هــا و حالــت کلــی‬
‫می‌شــود تــا میــزان درگیــر شــدن فعــال و در لحظــه زنــان در‬
‫تغییــر باورهــا و نگرش‌هــای ناکارآمــد و نامتناســب بــا واقعیــت‬
‫از ســوی فــرد ارزشــمند شــناخته می‌شــود‪ .‬ایــن مــوارد باعــث‬
‫بــدن خــود شــود‪ .‬آنــان خطاهــای شــناختی و افــکار خودآینــد‬
‫عموم ـ ًا منفــی در مــورد خــود و شــرایط بدنــی خــود را شناســایی‬
‫عبــارت دیگــر تأثیــر شــناخت درمانــی مبتنــی بــر ذهــن آگاهــی‬
‫ذهــن آگاهــی بــه کمــک تنفــس و بــا تکیــه بــر اعضــای بــدن‪،‬‬
‫بــاور افــراد بــه توانایی‌هایشــان حتــي در مواقعــي كــه فــرد دچــار‬
‫فعالیــت جنســی و ارتبــاط زناشــویی بــا همســر تقویــت شــود‪ .‬بــه‬
‫ایجــاد آگاهــی نســبت بــه رویدادهــا‪ ،‬شــناخت افــکار و پذیــرش‬
‫نقــص یــا ایــرادی در ســاختار بــدن خــود می‌شــود‪ ،‬می‌توانــد‬
‫بــدون قضــاوت و داوری در مــورد آن‌هــا‪ ،‬منجــر بــه تغییــر معانــی‬
‫عملكردهــاي او را ثابــت نگــه دارد‪ .‬بــا ايــن بــاور‪ ،‬فــرد می‌توانــد‬
‫احساســی و عاطفــی افــراد در مــورد وضعیــت جــاری خــود ازجملــه‬
‫بــر شــرایط زندگــی خــود اثــر فعــال بگــذارد و احســاس كنتــرل‬
‫شــرایط بدنــی خــود می‌شــود‪ .‬تغییــر در احســاس و عاطفــه زنــان‬
‫بيشــتري بــر آن داشــته باشــد (‪ .)14‬بــر ايــن اســاس‪ ،‬ذهــن آگاهی‬
‫چــاق زمانــی کــه متوجــه ویژگی‌هــای بدنــی خــود می‌شــوند‪ ،‬در‬
‫همــراه بــا تکنیک‌هــای بازســازی شــناختی‪ ،‬بــا بارورســازی‬
‫‪118‬‬
‫] ‪[ Downloaded from ijnv.ir on 2022-12-02‬‬
‫نمــوده و بــا آن‌هــا چالــش منطقــی می‌نماینــد‪ .‬از ســوی دیگــر‪،‬‬
‫بــر عملکــرد جنســي را بدین‌صــورت می‌تــوان تبییــن نمــود کــه‬
‫هاجر سلیمانی و محمد سلطانی زاده‬
‫باورهــای افــراد در مــورد شــرایط زندگــی خــود‪ ،‬آن‌هــا را بــه‬
‫حیــن رابطــه جنســی می‌شــود‪.‬‬
‫فــرد در مــورد توانايــي خــود در عملكــرد مؤثــر جنســي و مطلــوب‬
‫نتیجه‌گیری‬
‫ســمت زندگــی مثبت‌تــر ســوق می‌دهــد‪ .‬در ایــن حالــت هــر‬
‫بــودن بــراي شــريك جنســي خــود‪ ،‬بــه نوعــی اطمینــان می‌رســد‬
‫شــناخت درمانــی مبتنــی بــر ذهــن آگاهــی بــا تکیــه بــر مداخــات‬
‫کــه چنيــن بــاوري‪ ،‬تســهیل‌کننده ارتباطــات جنســی ایــن افــراد‬
‫شــناختی و ذهــن آگاهانــه به‌صــورت همزمــان قــادر خواهــد بــود‬
‫توجــه بــه شــیوه‌ای تأثیــر مــی گــذارد کــه بدعملکــردی جنســی‬
‫زنــان مبتــا بــه چاقــی ازجملــه تصویــر بدنــی و عملکــرد جنســی‬
‫بــا همســران خــود اســت (‪ .)15‬تصــور می‌شــود ذهــن آگاهــی بــر‬
‫بعضــی از مشــکالت و مســائل مرتبــط روان‌شــناختی و رفتــاری‬
‫نیــز بــدان شــیوه از توجــه تأثیــر مــی پذیــرد‪ .‬اولیــن فراینــد دخیــل‬
‫را حل‌وفصــل نمایــد‪ .‬بــه عبــارت دیگــر شــناخت درمانــی مبتنــی‬
‫ایــن اســت کــه مطالعــات بیــان مــی کننــد کــه ذهــن آگاهــی‬
‫بــر ذهــن آگاهــی بــا آمــوزش تفکیــک ارزیابی‌هــا از تجــارب‬
‫می‌توانــد ســبب افزایــش وســیعی در کنتــرل فکــری شــود و ایــن‬
‫تغییــر احتمــا ًال بــه‌وســیله تغییــر در ســاختارهای قشــری دخیــل‬
‫دیدگاه‌هــای غلــط خــود در مــورد بدنشــان را بپذیرنــد و بــا بــه‬
‫می‌دهــد‪ .‬ایــن تغییــرات بــه‌تنهایــی ممکــن اســت احتمــال اینکــه‬
‫زندگــی خویــش از احساســات و افــکار منفــی در مــورد بدنشــان‬
‫شــخصی و مشــاهده بــدون قضــاوت موجــب می‌شــود کــه افــراد‪،‬‬
‫در عواطــف و فعالیــت در قشــر قدامــی شــکنج ســینگولیت رخ‬
‫چالــش کشــیدن آنهــا و برجســته نمــودن ارزش‌هــای مناســب‬
‫افــراد بــا بدکارکــرد جنســی بتواننــد به‌طــور موفقیت‌آمیــزی‬
‫بکاهنــد؛ بــه عــاوه بهبــود تصویــر ذهنــی بــه وســیله مدخــات‬
‫مشــغول محرک‌هــای شــهوت‌انگیز شــوند را افزایــش دهــد‪ .‬بــه‬
‫‌عــاوه عوامــل زیــادی از ذهــن آگاهــی صراحت ـ ًا افزایــش توجــه‬
‫عملکــرد جنســی زنــان مبتــا بــه همــراه دارد‪ .‬پژوهــش حاضــر‬
‫(‪ .)18‬در تبییــن ایــن یافتــه می‌بایســت در درجــه اول بــه چــاق‬
‫خودگزارشــی اســتفاده شــده اســت‪ ،‬پژوهــش بــر روی زنــان چــاق‬
‫‪ MBCT‬بــه نوبــه خــود نقــش مهمــی را در بهبــود فعالیــت و‬
‫بــا محدودیت‌هایــی همــراه اســت‪ :‬ازجملــه اینکــه از مقیاس‌هــای‬
‫بــدون قضــاوت بــه احساســات جســمی را تشــویق مــی کننــد‬
‫در شــهر اصفهــان انجــام شــد و قابــل تعمیــم بــه ســایر شــهرها‬
‫بــودن ایــن زنــان و اثــرات آن بــر عملکــرد جنســی آن‌هــا توجــه‬
‫نیســت‪ .‬پیشــنهاد می‌شــود کــه درمانگــران حــوزه‌ی روانشناســی‬
‫نمــود‪ .‬چــاق بــودن ممکــن اســت به‌عنــوان یــک چالــش در مســیر‬
‫جهــت بهبــود مشــکالت روانشــناختی زنــان چــاق از جملــه‬
‫یــک ارتبــاط جنســی کامــل و لذت‌بخــش بــروز و ظهــور یابــد‪ .‬در‬
‫تصویــر بدنــی و عملکــرد جنســی از ایــن درمــان اســتفاده نماینــد‪.‬‬
‫ایــن حالــت‪ ،‬اگــر به‌جــای پذیــرش ایــن چالــش‪ ،‬زن بخواهــد آن را‬
‫عــاوه بــر ایــن‪ ،‬بــه پژوهشــگران بعــدی پیشــنهاد می‌شــود‬
‫کنتــرل نمایــد‪ ،‬آشــفتگی وی زیادتــر خواهــد شــد و در ایــن حالــت‬
‫کــه در پژوهــش خــود از مصاحبــه‌ی تشــخیصی بــرای ارزیابــی‬
‫کیفیــت ارتبــاط زناشــویی وی نیــز بــه‌صــورت قابــل‌توجهــی افت‬
‫تصویــر بدنــی و عملکــرد جنســی اســتفاده کننــد‪ .‬بــه عــاوه‬
‫پیــدا خواهــد کــرد‪ .‬آمــوزش مهارت‌هــای ذهــن آگاهــی بــه افــراد‬
‫پیشــنهاد می‌گــردد کــه اثربخشــی شــناخت درمانــی مبتنــی بــر‬
‫کمــک می‌نمایــد تــا بتواننــد راحت‌تــر و مؤثرتــر بــا چالش‌هــا‬
‫ذهن‌اگاهــی بــر کاهــش تصویــر بدنــی و عملکــرد جنســی زنــان‬
‫و تعارضــات در زندگــی روزمــره و بــه و صــورت خــاص در حیــن‬
‫چــاق بــا درمان‌هــای دیگــر مقایســه شــود‪.‬‬
‫رابطــه جنســی بــا همســر مقابلــه نماینــد و از گرفتــار شــدن در‬
‫آشــفتگی‌های روانــی بپرهیزنــد (‪ .)13‬در ایــن شــرایط‪ ،‬ذهــن‬
‫سپاسگزاری‬
‫آگاهــی بــا ايجــاد نوعــی از خــود نظــم جويــي كــه موجــب ادراك‬
‫جنســی‪-‬افزايش می‌دهــد و او را بــه پذيــرش آنچــه كــه االن‬
‫برگرفتــه از پایان‌نامــه کارشناســی ارشــد نویســنده اول در رشــته‬
‫داشــته‌اند‪ ،‬صمیمانــه تقدیــر و تشــکر می‌کنیــم‪ .‬مقالــه حاضــر‬
‫ســازگارانه و كارآمــد ایــن زنــان را در زمــان حــال – زمــان رابطــه‬
‫روانشناســی بالینــی می‌باشــد‪.‬‬
‫هســت ترغيــب می‌کنــد‪ .‬تمرین‌هــای ذهــن آگاهــی اضطــراب‬
‫و تنــش افــراد را کاهــش می‌دهــد‪ ،‬رغبــت و انگیــزش آن‌هــا را‬
‫تضاد منافع‬
‫بــه شــرکت در فعالیت‌هــای لذت‌بخــش ماننــد ارتبــاط جنســی‬
‫بین نویسندگان هیچ تضاد منافعی وجود ندارد‪.‬‬
‫بــا همســر افزایــش می‌دهــد و موجــب ارتقــاء عملکــرد آن‌هــا در‬
‫‪119‬‬
‫] ‪[ Downloaded from ijnv.ir on 2022-12-02‬‬
‫غيــر قضاوتــي در فرآينــد شــناختي فــرد مــي شــود‪ ،‬رفتارهــاي‬
‫از تمامــی افــراد شــرکت‌کننده کــه در ایــن پژوهــش همــکاری‬
1401 ‫ تابستان‬،2 ‫ شماره‬،11 ‫ دوره‬،‫فصلنامه مدیریت پرستاری‬
References
12.
[ Downloaded from ijnv.ir on 2022-12-02 ]
1.
Breda J, Jewell J, Keller A. The importance of
the world health organization sugar guidelines
for dental health and obesity prevention. Caries
research. 2019; 53(2):149-52.
2. World Health Organization. Obesity and
overweight. 2018 [cited 2019 18 March].
Available from.
3. DiMarco ID, Klein DA, Clark VL, Wilson GT.
The use of motivational interviewing techniques
to enhance the efficacy of guided self-help
behavioral weight loss treatment. Eating
Behaviors. 2009 Apr 1; 10(2):134-6.
4. 4. Wald EL. Psychosocial Responses and
Body Weight Changes in African American
and Caucasian Overweight and Obese Youth
Attending a Weight Management Program.
UMBC Student Collection. 2016 Jan 1.
5. Pitts RA, Greene RE. Promoting positive sexual
health. American Journal of Public Health. 2020
Feb; 110(2):149.
6. Mostafa AM, Khamis Y, Helmy HK, Arafa AE,
Abbas AM. Prevalence and patterns of female
sexual dysfunction among overweight and obese
premenopausal women in Upper Egypt; a cross
sectional study. Middle East Fertility Society
Journal. 2018 Mar 1; 23(1):68-71.
7. Nowroozi Dashtaki M, Pour Ebrahim T, Habibi
M, Imani S. The Effectiveness of MindfulnessBased Cognitive Therapy on Sexual Desire and
Sexual Arousal of Women with Drug Abuse.
etiadpajohi. 2021; 15 (59):251-274
8. Mohammadi, F., gholamalli lavasani, M., Ejei,
J. Effectiveness of the Cognitive-Behavioral
Educational Program Based on Body Image
on Sexual Satisfaction and Function of
Married Woman Students. Clinical Psychology
Studies, 2020; 10(38): 35-55. doi: 10.22054/
jcps.2020.51110.2318.
9. McNabney SM. Obesity, Body Image
Dissatisfaction, and Sexual Dysfunction: A
Narrative Review. Sexes. 2022 Jan 6; 3(1):20-39.
10. Ryan S, Ussher JM, Hawkey A. Managing the
premenstrual body: a body mapping study of
women’s negotiation of premenstrual food
cravings and exercise. Journal of Eating
Disorders. 2021 Dec; 9(1):1-4.
11. Rosen JC. Body-image disorder: Definition,
development, and contribution to eating
disorders. InThe etiology of bulimia nervosa
13.
14.
15.
16.
17.
18.
19.
20.
21.
120
2013 Feb 1 (pp. 173-194). Taylor & Francis.
Geller S, Levy S, Ashkeloni S, Roeh B, Sbiet E,
Avitsur R. Predictors of psychological distress
in women with endometriosis: The role of
multimorbidity, body image, and self-criticism.
International Journal of Environmental Research
and Public Health. 2021 Mar 26; 18(7):3453.
Jawed-Wessel S, Herbenick D, Schick V. The
relationship between body image, female genital
self-image, and sexual function among first-time
mothers. Journal of sex & marital therapy. 2017
Oct 3; 43(7):618-32.
Wu T, Zheng Y. Effect of sexual esteem and
sexual communication on the relationship
between body image and sexual function in
chinese heterosexual women. The Journal of
Sexual Medicine. 2021 Mar 1; 18(3):474-86.
Sharbaf Olyaie Z, Toozandehjani H, Dehghani
Neyshabouri M. Effectiveness of MindfulnessBased Cognitive Therapy on Quality of Life
and Body Image in Women With Breast Cancer
Undergoing Mastectomy. Iranian Rehabilitation
Journal. 2016 Sep 10; 14(3):139-50.
Ariapooran S, Abbasi S, Karimi J. The effect of
acceptance and commitment therapy on social
anxiety and body image in women with obesity.
Journal of Psychological Achievements. 2019
Oct 23; 26(2):137-58.
Givehki R, Afshar H, Goli F, Scheidt CE,
Omidi A, Davoudi M. Effect of acceptance
and commitment therapy on body image
flexibility and body awareness in patients with
psychosomatic disorders: a randomized clinical
trial. Electronic physician. 2018 Jul; 10(7):7008.
Crane R. Mindfulness-Based Cognitive Therapy
Rebecca Crane. Behavioural and cognitive
psychotherapy. 2011; 39(01):124-5.
Hayes SC. Acceptance and commitment therapy,
relational frame theory, and the third wave of
behavioral and cognitive therapies. Behavior
therapy. 2004 Sep 1; 35(4):639-65.
Rosenzweig S, Greeson JM, Reibel DK, Green
JS, Jasser SA, Beasley D. Mindfulness-based
stress reduction for chronic pain conditions:
variation in treatment outcomes and role of home
meditation practice. Journal of psychosomatic
research. 2010 Jan 1; 68(1):29-36.
Foroughi A, Sadeghi K, Parvizifard A, Parsa
Moghadam A, Davarinejad O, Farnia V, Azar
G. The effectiveness of mindfulness-based
‫هاجر سلیمانی و محمد سلطانی زاده‬
[ Downloaded from ijnv.ir on 2022-12-02 ]
cognitive therapy for reducing rumination and
improving mindfulness and self-compassion
in patients with treatment-resistant depression.
Trends in psychiatry and psychotherapy. 2020
Jul 17; 42:138-46.
22. Asgari P, Pasha GH, Aminian M. The relationship
of emotional, psychological stressors of life and
body image in women with eating disorders. J
Psychol Clin Psychiatry. 2009 Fall; 4(13): 65-78.
121
View publication stats
Powered by TCPDF (www.tcpdf.org)
[Full text in Persian].
23. Nazarpour S, Khazayi K. Investigate the
relationship between body image and style
coping with primary dysmenorrhea. J Fundam
Ment Health. 2013 winter; 14 (4): 344-55. [Full
text in Persian].
24. Mohammadi kh. Heydari M., Faghihzadeh S. The
Female Sexual Function Index (FSFI): validation
of the Iranian version. Payesh. 2008; 7 (3).